BİYOLOJİ
[tilRaunt
Telegram: @yksyardimcin
rotein Sentezi ve Santral Dogma
özet
1. Protein Sentezinde Transkripsiyon
DNA molekülünün şifresi kullanılarak RNA molekülünün sentezine transkripsiyon
denir. Transkripsiyon olayında DNA'nın yalnızca bir ipliği kullanılır. Bu ipliğe anlamlı
. iplik adı verilir.
Protein sentezinde kullanılan amino asit moleküllerinin çeşidinin, sırasının veya
sayısının nasıl olacağı bilgisi DNA'nın anlamlı ipliğindeki şifre ile belirlenir. Anlamlı
: ipliğin karşısındaki DNA ipliği tamamlayıcı iplik olarak adlandırılır.
Ökaryot hücrede transkripsiyon cekirdekte gerçekleşir. Tranksripsiyonda DNA
molekülündeki şifreye göre mRNA'nın sentezi gerçekleşir. Sentezlenen mRNA çekirdek
zarının porlarından geçerek sitoplazmaya ulaşır ve ribozomun küçük alt birimine
bağlanır.
mRNA'nın sahip olduğu üçerli nükleotit gruplarına kodon adı verilir. Kodonların her biri
DNA molekülünün anlamlı ipliğindeki üçlü nükleotitler ile belirlenir. DNA ipliğindeki üçlü
nükleotitlere ise kod denir.
mRNA
Kodon 1
Kodon 2
Kodon 3
Protein sentezinde görev yapan tRNA'nın görevi, taktığı amino asitleri ribozomun
büyük alt birimine taşımaktır. tRNA'daki üçlü nükleotitler antikodon adını alır. Her
antikodon belirli bir amino asidin takılmasını sağlar.
2. Translasyon
DNA'dan alınan şifrelerin amino asit dizilimine çevrilmesine translasyon (çeviri) adı
. verilir. Translasyon hem ökaryot hem de prokaryotlarda ribozom organelinde
gerçekleşir.
Translasyonda;
1.
2.
3.
mRNA'daki kodonlara uygun antikodonlara sahip tRNA'Iar taktıkları amino
asitlerle birlikte ribozomun büyük alt birimine yerleşir.
Taşınan amino asffler arasında peptit bağı oluşumu gerçekleşir.
Taşıdığı amino asidi diğer amino asit ile bağlanan tRNA bir yana kayarak
ribozomdan ayrılır.
