BİYOLOJİ
T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Mendel İlkeleri ve Uygulamaları - A
2.
ADIM
Dünyada ve ülkemizde en şık görülen Akdeniz anemisi Ola-
rak da bilinen Talaşemi, kemik iliğinde kırmızı kan hücreleri
olan eritrositlerde oksijen taşıyan hemoglobin maddesinin
yapımıyla İlgili genlerde bozukluk ya da yetersizlik sonucu
Oluşan kalıtsal bir hastalıktır. Hastalığa çekinik bir alel neden
olur. Genotipi heterozigot olan bireyler hastalığa neden olan
alelİ taşımalarına rağmen sağlıklı kan hücrelerine sahiptir.
Talaşemİ hastalığı bakımından taşıyıcı Olan ebeveynlerin
doğacak çocuklarının hasta olma olasılığı kaçtır?
B) %25
D) %75 E) %100
Kalltllan bir özellikten sorumlu iki alelin gamet oluşumu sıra-
sında birbirinden ayrılıp farklı gametlere gitmesine "ayrılma
kuralı" denir.
Buna göre PpRrSşVv genotİpIİ bireyin oluşturacağı ga-
metler düşünülürse aşağıda verilenlerden hangisi bu ku-
2.
3.
4.
5.
Genotipleri bilinmeyen düzgün tohumlu İki bezelye çapraz-
lanmış ve çaprazlama sonucu oluşan bezelyelerin genotip
çeşidi 2, genotip oranı ise 1:1 olarak tespit edilmiştir.
Buna göre,
. Çaprazlama SONCU Oluşan bezelyelerin tamamı düzgün
tohumludur.
Çaprazlama sonucunda buruşuk tohumlu bezelye İle düz-
gün tohumlu bezelyelerin oluşma Olasılığı aynıdır.
III.
Çaprazlanan bezelyelerden biri homozigot diğeri ise hete-
rozigot genotiplidir.
İfadelerinden hangileri doğrudur?
(Bezelyelerde düzgün tohum, buruşuk tohuma baskındır.)
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) ive III
rala uygun olmaz?
A) PRşv
D) prsv
B) PRşv
C) PRSV
E) PrSsV
Küçük yaştan itibaren doğa bilimlerine ilgi duyan Mendel,
Pisum cinsi bezelyeler ile yaptığı çalışmalarda bezelyelerin
yedi özelliğini nesiller boyunca takip etmiş, bu özelliklerden
baskın olanları büyük harf, çekinik olanları ise küçük harf ile
göstermiştir. Baskın ve çekinik özellikteki alellerin gametlere
dağılımının eşit olduğunu, oluşan gametlerde ise her alel çif-
tinden yalnızca birinin bulunabileceğini tespit etmiştir. Farklı
özelliklere sahip bezelyeler çaprazlandığında oluşan bireyle-
rin birbirine benzediğini, çaprazlama sonuçlarının daha önce-
ki hesaplamalar ile uyumlu olmasını ise gametlerin rastgele
birleşmesi ile açıklamıştır. Mendel'in elde ettiği sonuçlarsa
"Mendel ilkeleri" olarak özetlenmiştir.
Mendel İlkeleri İle İlgili verilenlere göre aşağıdakilerden
hangisi bu İlkeler İçinde ğgğjJğj!?
A)
B)
C)
D)
E)
Dominantlık yasası
Bağımsız dağılım İlkesi
Eş baskınlık ilkesi
Ayrılma ilkesi
Benzerlik yasası
D) II ve III
Bazı kalıtsal kavramların tanımları verilmiştir.
Canlılar arasında çeşitlilik gösteren, dölden döle aktarılabilen
ve bireylerin sahip Olduğu niteliklerin her birine karakter denir.
Alellerin farklı olması durumu heterozigotluk adını alır.
Heterozigot durumda bile etkisini gösteren alele dominant
denir.
Biri anneden diğeri babadan gelen kromozomların üzerinde
bulunan genler şekilde gösterilmiştir.
Buna göre bu canlının şekilde gösterilen kromozomların-
daki karakter, heterozigot ve baskın alel sayılan sırasıyla
hangisinde doğru verilmiştir?
A) 10-3-5
C) 10-2-2
B) 5-3-3
D) 10-5-3
E) 5-2-4
89
