BİYOLOJİ
T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Karbonhidratlar - Lipitler - Proteinler - A
2.
ADIM
3.
4.
2.
polisakkaritler, yüzlerce veya binlerce glikozun glikozit bağla-
rıyla bağlanması sonucu OlUşUr. Bitkiler, bir polisakkarit Olan
nişastayı depolar. Gerekliğinde glikoz monomerleri arasında-
ki bağlar kırılır ve bitki hücrelerinin gereksinimi Olan glikoz bu
depodan alınır. Patates ve tahıl inşan diyetindeki temel nişas-
ta kaynaklarıdır. Buna rağmen insana ait hücrelerde nişasta
bulunmaz. inşanlar ve diğer omurgalılar glikozun fazlasını
başka bir polisakkarit çeşidi Olan glikojen halinde depolar.
Verilen bilgilerden yola çıkılarak aşağıdaki yorumlardan
hangiSİ
A) Nişasta sentezinden sorumlu genler bitkilerde ve inşan-
larda ortaktır.
B) Nişastayı sindiren enzimler hem bitkilerde hem de inşan-
larda üretilir.
C) Polisakkaritler çok sayıda özdeş monomerden oluşan
moleküllerdir.
D) Nişasta sentezi, glikozun daha sonra kullanılmak üzere
depolanmasını sağlar.
E) Bitkiler ve insanlar Çin ortak olan küçük moleküller, özgül
makromoleküller şeklinde düzenlenebilir.
Hayvansal hücrelerin zar yapısına katılan kolesterol, kanda
çözünmesi ve taşınması İçin karaciğerde bir proteinle birleşir
ve lipoprotein molekülü oluşur. Düşük yoğunluklu lipoprotein-
ler (LDL), kan damarları duvarlarına girebilecek kadar küçük-
tür ve damarlara zarar verir. Yüksek yoğunluklu lipoproteinler
(HOL) ise dokulardaki kolesterolün toplanarak dışarı atılma-
sını sağlar.
Yukarıda verilen bilgilerden yola çıkılarak,
I. Kolesterolü ölçmek için kan tahlili yapılabilir.
II. Kolesterol, insanların beslenme programından çıkarılma-
ildir.
III. LDL, kolesterol havuzunun kirlilik seviyesi ise HDL bu ha-
vuzun arıtma sistemidir.
yargılarından hangilerine varılabilir?
Obezite genel anlamda bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye
oranının aşırı artmasıdır. Günlük alınan kalorinin harcanan
kaloriden fazla olması durumunda, harcanamayan enerji vü-
Cutta yağ olarak depolanmaktadır. Obezitenin şıklığı ırk, yaş
ve cinsiyete göre değişiklik gösterir. Çocukluk dönemindeki
obezite sıklığı hem ülkemizde hem de dünya çapında artış
göstermektedir. Teknolojinin gelişmesi, beşin tercihleri ve
beslenme alışkanlıklarının değişmesi ÇOCUkIUk döneminde
başlayan obezitenin, yetişkinlikte de devam etmesine neden
olmaktadır.
Buna göre,
I. Obezite artış hızının gelişmiş ülkelerde daha fazla olması
beklenir.
II. Obezitenin ortaya çıkmasında genetik faktörlerin etkisi
yoktur.
III.
Yeterli ve dengeli beslenme ile hareketliliğin artması obe-
zile ile mücadelede çok önemlidir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) ive II
E) ı, ııve III
Erkek eşey hormonu olarak bilinen "testosteron" bir lipit çe-
şidi olan steroit yapısındadır. "Anabolik Steroitler” ise testos-
teronun etkilerini taklit eden ilaçlardır. Bu İlaçlar geri kalmış
kemik gelişimi, erkeklerde gecikmiş ergenlik, bazı kanser
çeşitleri ve AIDS gibi hastalıkların tedavisinde doktor kontro-
lünde kullanılmaktadır. Ancak bazı kişiler hiçbir sağlık sorunu
olmadığı halde, yağ oranını azaltıp kas kitlesini artırmak için
anabolik steroitleri kullanmaktadır. Bu ilaçları bilinçsizce ve
yüksek dozda kullanan erkek bireylerde testis fonksiyonların-
da ve sperm üretiminde azalma, prostat ve meme dokusunda
büyüme, vücutta aşırı kıllanma, kellik, kan basıncında arıma
ve karaciğerde fonksiyon bozukluğu gibi birçok sağlık soru-
nunun orlaya çıktığı bilinmektedir.
Bu ilaçlar ve etkileri hakkında aşağıda verilen açıklama-
lardan hangisi söylenemez?
A) Yalnız I
D) ıve III
B) Yalnız II
E)
C) Yalnız III
ı, II ve III
A)
B)
C)
D)
E)
Kas dokusunda protein yapımını hızlandırır.
Aşırı dozda kullanıldıklarında sperm üretimini ve kalitesini
artırır.
Ergenliğe geçiş sürecinde uyarıcı etkiye sahiptir.
Kontrollü ve yeterli dozda tedavi amaçlı kullanılabilirler.
Yüksek dozda kullanıldıklarında ciddi yan etkileri vardır.
21