BİYOLOJİ
T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Hücre Zarından Madde Geçişleri
Bilimsel Yöntem - A
2.
ADIM
Hücre zarından geçebilecek boyutta Olan moleküllerin geçişi,
temel olarak bu moleküllerin ortam ile hücre arasındaki kon-
santrasyonuna bağlıdır. Moleküllerin çok yoğun olduğu yer-
den az yoğun Olduğu yere doğru geçişine pasif taşıma denir.
Pasif taşımada hücresel enerji harcanmaz. Aktif taşıma ise
ortam ile hücre arasında yoğunluk farkı olmadığında ya da
az yoğun ortamdan çok yoğun Ortama moleküllerin taşınma-
şldır. Pasif taşımanın aksine aktif taşımada hücresel enerji
harcanır ve bu enerji AT?'den sağlanır. Oksijen (02) ve kar-
bondİ0kşİt (C02) gibi gazların zardan geçişi İse sadece pasif
taşıma ile gerçekleşir.
Hücre q z X Y Z
dışı
z
C02
3.
4.
Ortamın osmotik derişimine göre üç farklı türün vücut Sıvı-
larının osmotik derişiminde meydana gelen değişim grafikte
verilmiştir.
Bu üç tür ile ilgili,
I. Orümcek yengecinin değişen ortama göre vücut İçi Oşmo-
tik derişimini dengede tutma yeteneği en azdır.
I. Kıyı yengeci, tuzlu sudan tatlı suya geçişte uyum sağlaya-
cak bazı mekanizmalara sahiptir.
Taraklı solucanın değişen osmotik derişime uyum yetene-
III _
ği, örümcek yengecinden fazla kıyı yengecinden azdır.
İfadelerinden hangilerine ulaşılabilir?
Hücre
İçi
x
z
x
x
x
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) ive III
E) ı, II ve III
Buna göre moleküllerin taşınma yönü Okla belirtildiği
gibi olan bir hücrede, moleküllerden hangilerinin geçişi
İçin ATP harcanır?
A) 02 ve cop
B) X ve Y
C) xvez
E) X, Y vez
Sitoplazmik su değeri 2a olan bir hücrenin farklı ortamlara
bırakılması sonucu değişen su miktarı şemada gösterildiği
D) 02, cqvez
gibidir.
Hücrenin
28
İlk hali
2.
I ortam
4, ortam
28
3 ortam
Hipotonik çözeltideki bir bitki hücresinde,
I. osmotik basıncın artması
II. şu yoğunluğunun artması
III. turgor basıncının artması
IV. madde alıverişinin gerçekleşmesi
Olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
Şema incelendiğinde dört farklı ortam ve bu ortamlarda
gözlenen değişimler İçin aşağıdaki açıklamalardan han-
gişİ doğrudur?
A)
B)
C)
D)
E)
ı ve II
II ve III
I, II ve III
II, III ve IV
ı, II, III ve ıv
A)
B)
C)
D)
E)
Hücre 1 . ortamdayken osmotik basıncı sürekli artış gös-
terir.
Hücre zarına uygulanan SIVI basıncı 2. ortamda en yük-
şektir.
Hücre, 3. ortamdayken plazmoliz durumu yaşamıştır.
4. ortam hücreye göre hipertonik değerdedir.
1 ve 3. ortamların Su değerleri yaklaşık olarak birbirine
eşittir.
53
