Bitkilerde Hareket
Bitkilerde tropizma ve nasti olmak üzere iki çeşit hareket vardır.
Tropizma Hareketleri (Yönelim)
Tropizma, bitkinin büyüyen ve uzayan kısımlarında, uyarının yönüne
bağlı olarak gerçekleşen yönelme hareketleridir.
Tropizma hareketi, oksinin düzensiz dağılması sonucu ortaya çıkan asi-
metrik büyümeden kaynaklanır.
Eğer tropizma uyarana doğru gerçekleşirse pozitif tropizma, uyaran yö-
nüne ters olarak gerçekleşirse ise negatif tropizma adını alır.
Fototropizma, bitkinin ışık uyaranına karşı gösterdiği yönelme hareke-
tidir. Bitkinin gövde ucundan salgılanan oksin hormonu ışığın olmadığı
tarafta fazla, Işığın olduğu tarafta daha azdır. Bitkide bir organın Işık
kaynağına doğru yönelim göstermesi pozitif fototropizma, ışık kaynağın-
dan uzaklaşması ise negatif fototropizmadır. Köklerde negatif tropizma,
gövdede ise pozitif tropizma görülür.
Tek yönlü Işık
Tek yönlü ışık
Mika
Mika
Agar
Karanlık
Koleoptilin uç kısmı çıkarıldı ve biraz sol tarafa konularak yerleştirildi. Karan-
lıkta bırakıldı ve yönelme oldu.
Karanlık
Agar üzerine
yerleştirilen uç
Agar merkezin dışına
yerleştirildi,
Fideler agarlı tarafta
daha hızlı büyür.
Sonuç olarak aksin koleoptil ucunda sentezlenir ve yer çekimine doğru ta-
şınır. Koleoptilin büyümesinden sorumludur ve tropizmaya oksinin asimetrik
dağılımı neden olur. Oksin sentezi için Işığa gerek yoktur.
156
II.
III.
BİRLİKTE ÇÖZELİM
Bitkinin büyüyen ve uzayan kısımlarında gö-
rülür.
Oksinin asimetrik dağılımına bağlı gerçekle-
Uyarıcı yönünde gözlenirse pozitif tropizma
adını alır.
Bitkide tropizma hareketleri için yukarıda veri-
lenlerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
E) ı, II ve III
Tropizma hareketi eksinin asimetrik dağılıma bağlı
olup uyarıcı yönünde olursa pozitif tropizma adını
alır. Bitkinin büyüyen kısımlarında gözlenir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
BÖLGE
Koleoptil çimlenme sırasında ortaya çıkan,
henüz yapraklanmamış olan gövde kısmı-
SIRA SENDE - 8
I. Kök ve gövdede gerçekleşebilir.
II. Uyarıcı ışıktır.
III. Kökte pozitif fototropizma görülür.
Fototropizma için yukarıdaki açıklamalardan
hangileri
A) Yalnız I
D) II velil
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) ı, II ve III
