BİTKİLERDE FOTOSENTEZ ÜRÜNLERİNİN TAŞINMASI
Bitkilerde fotosentez sonucu üretilen organik besinlerin ve metabolik
aktiviteler için gerekli maddelerin, bitkinin farklı organlarına floemler ile
taşınması gerekir.
Floemde besin taşınmasında ATP harcanır, ksileme göre madde taşın-
ması yavaştır ve çift yönlüdür.
Bitkilerde fotosentez sonucu üretilen organik besinlerin floemde taşın-
maşı basınç akış teorisine göre açıklanır.
Basınç akış teorisine göre, fotosentez ile besinin üretildiği hücrelere
kaynak hücre, besinin floemde taşınarak kullanıldığı ya da depolandığı
hücrelerede havuz hücre denir.
Basınç akış teorisine göre bitkide organik beşinin taşınması aşağıda
rİlen sıraya göre gerçekleşir:
ÇÖZELİM
ı. su
II. Glikoz
III. Amino asit
Floemin taşıdığı sıvıda yukarıda verilenlerden
hangileri bulunabilir?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ı veli
C) ı ve III
E) l, II ve III
2.
3.
4.
5.
Bitki yaprağına ait kaynak hücrelerinde fotosentezle üretilen besinler ar-
kadaş hücrelerine geçer.
Arkadaş hücrelerinden şükroz, amino asit gibi besinler kalburlu borulara
geçer. Bunun sonucu ozmotik basınç artar ve kalburlu borular ksilemden
su çeker.
Kalburlu borulara osmoz yoluyla su girer ve ozmotik basınç düşer, turgor
basıncı artar. Çekilen suyun yarattığı basınç sayesinde sulu çözelti, su
basıncının daha düşük olduğu kalburlu boru bölgelerine doğru kütle akı-
ş ile akar. Bu durum basınç akış (pozitif basınç) teorisi ile açıklanır.
Kalburlu boruda ilerleyen floem öz suyu depo edileceği yere geldiğinde
arkadaş hücrelerine difüzyon veya aktif taşıma ile geçer. Arkadaş hücre-
lerinden ise depo edileceği havuz hücrelere ulaşır.
Kalburlu borulardaki besinler havuz hücrelerine geçtiğinden ozmotik ba-
sınç azalmasına bağlı su, kalburlu borulardan tekrar ksileme geçer.
g
Su
E
su
E
Arkadaş
hücresi
Besin
Arkadaş
hücresi
Kaynak
hücre
Havuz
hücre
ISO
Besin
165
Floem organik maddelerin taşındığı iletim deme-
ti elemanı olup sıvısında su, glikoz ve amino asit
bulunabilir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Mevsim değişimine bağlı bazı kaynak hüc-
releri havuz, bazı havuz hücreleri ise kay-
nak olarak görev alabilir.
SIRA SENDE - 5
Bitkide fotosentez sonucu üretilen besinlerin
floemde taşınmasını açıklayan görüş aşağıda
verilenlerden hangisidir?
A) Kayan iplikler hipotezi
B) Starling hipotezi
C) Basınç akış teorisi
D) Watson crick modeli
E) Endosimbiyoz görüşü
