BİTKİ BİYOLOJİSİ (Bitkisel organlar) - II
BİTKİSEL ORGANLAR
Bitkilerde genel anlamda kök, gövde ve yaprak olmak üzere üç temel organ
bulunur.
28.
GÜN
BİRLMTE ÇÖZELİM
Kök, bitkiyi bulunduğu toprağa bağlar.
Topraktan su ve minerallerin alınarak toprak üstü organlara taşır.
Bitkisel hormon üretme, besin depo etme ve desteklik yapma görevlerini
üstlenir.
Kök boyuna kesiti incelendiğinde hücre bölünme bölgesi, uzama bölgesi
ve olgunlaşma bölgesi olmak üzere üç bölümden oluşur.
Hücre bölünme bölgesinde primer meristem hücreleri yer alır. Hücre bölünme
bölgesi sayesinde yeni hücreler ve kaliptra üretilir. Kaliptra primer meristemi
korur, kaygan bir sıvı salgılayarak kökün toprak içinde daha rahat hareketini
sağlar.
Uzama bölgesinde bulunan hücreler bölünme özelliğine sahip olmayıp ancak
boyları kendi uzunluklarının on katı kadar uzar ve büyümeyi sağlar.
Olgunlaşma bölgesindeki hücreler farklılaşarak değişik hücre tiplerine dönü-
şebilir. Olgunlaşma bölgesindeki emici tüyler yer alır. Emici tüyler topraktan
su ve suda çözünmüş minerallerin alınmasını sağlar. Emici tüylerin ömrü çok
kısadır. Emici tüylerin hücre duvarında selüloza ek olarak pektin de bulunur.
Pektinin varlığı, emici tüylerin yapışkan özellik kazanmasını sağlar. Böylece
toprak ve suyu çekerek emilim işini kolaylaştırır.
I. Enine büyüme
II. Besin depo etme
III. Desteklik sağlama
Bitkilerde kök yukarıda verilen görevlerden
hangilerini yerine getirebilir?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ı veıı
C) ı ve III
E) l, II ve III
Ksilem
Korteks
Floem
Epidermis
Emici tüy Olgunlaşma bölgesi
Uzama bölgesi
Hücre bölünme bölgesi
Kaliptra
Bitki kökü yapısal olarak incelendiğinde sırası ile dıştan içe doğru kök
emici tüyleri, epidermis, korteks, endodermis ve merkezi silindirden olu-
şur.
Epidemisin altında merkezi silindire kadarki bölüm korteks olup paran-
kima hücrelerinden oluşur.
Korteksin en iç kısmını endodermis tabakası oluşturup buradaki hüc-
reler birbirine çok yakın dizilmiştir. Endodermis, korteks ile iletim doku-
sunun yer aldığı merkezi silindir arasında madde girişini kontrol eden
bir engel oluşturur. Süberinle kaplı bu yapıya kaşpari şeridi adı verilir.
Merkezi silindirin en dış tabakası olan periskl, canlı ve ince çeperli pa-
rankima hücrelerinden oluşmuştur. Periksl; meristematik karakterde bir
dokudur, bir veya birkaç sıra hücre tabakasından oluşur. Tohumlu bitki-
[erde yan kökler periskldan meydana gelir.
149
—c:çm:::»»—
Bitkide kök enine büyüme, besin depo etme ve
desteklik sağlama olaylarını yerine getirir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Bitkide kök epidermisinde kütikula tabaka-
sı bulunmaz.
SIRA SENDE - ı
Bitkide kök yapısal olarak dıştan içe doğru in-
celendiğinde hangisi üçüncü sırada yer alır?
A) Korteks
B) Endodermis
C) Epidermis
D) Merkezi silindir
E) Kök emici tüyler