Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisinin Açılması
Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi (23 Nişan 1920)
İstanbul'un resmen işgal edilmesinden sonra Mustafa Kemal
19 Mart 1920'de illere ve kolordu komutanlıklarına bir genel-
ge göndererek Ankara'da açılacak yeni meclis için bulundukları
bölgelerde aday seçimi yapılmasını istemiştir. Mustafa Kemal
yapılan seçimlerde Ankara'dan milletvekili seçilmiştir.
• Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de saat 13.45'
milletvekillerinin yaşça en büyüğü olan Sinop mebusu Şer
Bey'in açış konuşmasında söylediği şu sözler ile çalışmasına
başlamıştır:
"Bu yüce meclisin en yaşlı üyesi sıfatıyla ve Allah'ın İz-
nİvle milletimizin İç Ve dış tam istiklal dâhilinde mukad-
deratlm doğrudan üstlendiği ve İdare etmeye başladı-
ğını bütün dünyaya ilan ederek Büyük Millet Meclisini
açıyorum."
• 24 Nisan 192Udeki ikinci oturumda TBMM oy birliği ile M
tafa Kemal'i başkanlığa seçmiştir.
l.TBMM'nin görev yaptığı yıllar 23 Nişan 1920 1 Nisan 1923
l. TBMM İçin Düşünülen İsimler
(Kurucular Meclisi) olmasını İstedi. Ancak yeni bir devletin ku-
rulduğu çok açık bir şekilde belli olacağı İçin "Olağanüstü Yetki-
lere Sahip Meclis" sıfatıyla açılmıştır. Ayrıca Büyük Millet Mec-
fişinin adının başına "Türkiye" İfadesinin getirilmesi 8 Şubat
1921'de olmuştur.
• 23 Nisan 192ffde TBMM sadece 115 milletvekili ile toplana-
bilmiştir. Bu sayı zamanla artmış olmakla birlikte meclis hiç-
bir zaman tam üve sayısı İle toplanamamıştır. Son araştırma-
lara göre meclisin üye sayısı 39Udır.
• 24 Nisan 1920'de yapılan ikinci oturumda kabul edilen öner-
ge ile TBMM'nin yetkileri ve bir hükûmetin kurulması ile ilgi-
li hususlar belirlenmiştir.
24 Nisan Önergesi (1 Numaralı Kararlar)
I Hükûmet kurmak zorunludur.
İcra Vekilleri Heyeti (İlk Hükümet)
Meclis Başkam
Mustafa Kemal
Genelkurmay Başkam
İsmet İnönü
Maarif Bakan, (MEB)
Dr. Rıza Nur
4
5
6
7
Geçici olarak bir hükûmet başkanı tanımak ya da bir padişah
vekili ortaya çıkarmak uygun değildir.
Mecliste toplanmış olan millî iradeyi, vatanın geleceğine el
koymuş olarak tanımak temel ilkedir.
Büyük Millet Meclisinin üstünde bir güç yoktur.
Büyük Millet Meclisi, yasama ve yürütme yetkilerini kendin-
de toplamıştır.
Mecliste seçilecek ve vekil olarak görevlendirilecek bir kurul hü-
kümet işlerine bakar. Meclis başkanı bu kurulun da başkanıdır.
padişah ve halife, baskı ve zordan kurtulduğu zaman mec-
lisin düzenleyeceği yasal ilkeler içinde durumunu alır.
Mim Savunma Bakam
Fevzi Çakmak
Sağlık (Sıhhiye) Bakam
Adnan Adıvar
Dışişleri (Hariciye) Bakam
Bekir Sami Bey
Milli Mücadele Dönemi İcra Vekilleri (Bakanlar Kurulu)
Heyetleri
Heyet Başkanı
Görev Yaptığı Yıllar
Türk Ocaklı veya Türkçü milletvekilleri
Muhafazakâr veya İslamcı kesim
Osmanlıcılar
Kâzım Karabekir
Milliyetçi ve inkılapçı milletvekilleri
Kurultay
Meclis-i Kebir veya
Meclis-i Kebir-i Millî
Meclis-i Mebusan
şûray-l Millî
Büyük Millet Meclisi
TBMM 25 Nişan 192Ude bir bildiri daha yayımlayarak milleti
birlik Ve beraberliğe çağırmış, düşman propagandasına İnanıl-
maması gerektiğini belirtmiştir. Aynı gün altl kişilik "Geçici İcra
Heyeti"ni kurarak hükûmet işlerine el koymuştur.
',11'11
-ili.
17
Bakanlar Kurulu
l. İcra Vekilleri
Heyeti
II. İcra Vekilleri
Heyeti
III. İcra Vekilleri
Heyeti
IV. İcra Vekilleri
Mustafa Kemal
Fevzi Çakmak
Fevzi Çakmak
Rauf Orbay
3 Mayıs 1920
24 Ocak 1921
24 ocak 1921
16 ıs 1921
19 Mayıs 1921
10 Temmuz 1921
12 Temmuz 1922
14 Ekim 1923
Bu hükûmetler Türk siyasi tarihinde "Meclis Hükûmetleri" ol
rak anılmış, 29 Ekim 1923'ten itibaren ise hükûmetler "Cumh
met Hükûmetleri" olarak anılmıştpç
instagram.com/copysinav
