Birinci Dünya Savaşı'nın Siyasi ve Ekonomik Sonuçları
l.Dünya Savaş
Paris Barış Konferansı
Versay Antlaşması
Kara perşembe
Totaliter Rejimler
Komünizm
Faşizm
OKYANUSU
h-'g"teie
İspanya
( İsveç i 'Fidandiya Bir devletin veya ulusun başka devlet veya ulus-
lan kendi çıkarları doğrultusunda etkilemesidir.
Emperyalizmde etkileyen devlet, etkilediği dev-
Jetin kaynaklarından istifade eder.
Afganistan
Suudi Arabistan
BÂş
Pakistan
HİNT
OKYANUSU
İki Dünya Savaşı Arasındaki Dönemde İdeolojiler
Komünizm
Özel mülkiyete dayalı kapitalist sistem yerine, ortak mülkiye-
te dayalı yaşamı amaçlayan toplumsal ve ekonomik bir İdeolo-
jidir. Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından komünist ideolo-
jinİn kuralları ortaya konulmuştur. Komünizm İlk defa Rusya'da
daha sonra ise Çin, Küba, Arnavutluk, Yugoslavya, Doğu Alman-
ya, Çekoslovakya ile Afganistan ve Yemen gibi İslam ülkelerin-
de uygulanmıştır.
Faşizm
Faşizm, İtalyanca
anlamına
gelen ve birlikten güç doğduğunu simgeleyen fascio sözcüğün-
den gelmektedir. Bu sözcük İtalya'da milliyetçi özellikler barındı-
ran diktatörlük yönetimini tanımlamak için kullanılmıştır. İtalya'da
devlet gücünün karizmatik bir lider tarafından idare olunan totali-
ter bir rejimle artacağı inancı, faşist militan grup olan "Kara Göm-
leklile"in desteklediği Benito Mussolini liderliğindeki Ulusal Fa-
şist Partinin iktidarı ele geçirmesine yol açmıştır.
N nal
. II.Dünya Savaşı'ndan önce Almanya'da Nazi Partisi ve onun lide-
ri Adolf Hitler tarafından uygulanan siyasi ve ekonomik sisteme
nasyonal sosyalizm adı verilmiştir. Nazi Partisi tarafından uygu-
lanan bu anlayışta üç temel esas ön plana çıkarılmıştır. Bunlar:
Temelde Alman ırkını üstün saymak,
Çingene, Yahudi ve komünistlerin Almanya'daki varlığına son
vermek,
Versay Antlaşması'nın onur kırıcı etkilerini yok etmektir,
Monroe Doktrini
Bir devletin kendi ülkesinin sınırlan dışında başka
Nasyonal Sosyalizm ulusları, devletleri ve toplulukları siyasal ve ekono-
mik açıdan egemenliği altına alarak yayılmasıdır.
XX. Yüz II Ba larında Dün a
1914-1918 yılları arasında yaşanan küresel savaşın getirdiği sorunlar 18 Ocak 1919'da1
toplanan Paris Barış Konferansı ile çözülmeye çalışılsa da başarılı olunamamıştır. Savaş
teknolojilerinin gelişimiyle birlikte tank, savaş gemisi, bombardıman uçakları ve kim-
yasal silah kullanılması dünyada petrol tüketimini ve petrole olan ihtiyacı artırmıştır. Bu j
durum Orta Doğu petrol sahalarının bir anda İngiliz, Fransız ve Amerikan çıkarlarının
çatıştığı bir alan hâline gelmesine yol açmıştır.
• l.Dünya Savaşı'ndan sonra ABD "Yalnızlık Politikası" takip ederken İngiltere ve Fransa
tazminat ve silahsızlanma konularında anlaşmazlıklar yaşamıştır. Savaş sonrası kurulan
Milletler Cemiyeti ve Almanya ile imzalanan Versailles (Versay) Antlaşması sorunla-
rın çözümünde yeterli olmamıştır. 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Avrupa ekono-
misini çöküş aşamasına getirmiş ve Avrupa'da totaliter rejimlerin ortaya çıkmasında et-
• Paris Barış Konferansı'nda Wilson İlkeleri gereği Cemiyet-i Akvamın (Milletler Cemiyeti) kurulmasına
karar verildi. Milletler Cemiyetinin kurulmasından sonra ABD, Monroe (Monro) Doktrini adı verilen
"Yalnızlık Politikası" çerçevesinde kendi kıtasına yönelmiş ve cemiyete üye olmamıştır.
• ABD'nin Yalnızlık Politikası'nın esasları ABD başkanı James Monroe'nin 2 Aralık 1823 günü Amerikan
Kongresine gönderdiği mesaj ile şekillenmiştir. Bu mesajda ABD başkanı iki temel hususun dış politika-
mn esası olacağını belirtmiştir. Başkan Monroe'ye göre;
1. Birleşik Amerika, Avrupa'nın iç işlerine karışmamaktadır. Amerika'nın Avrupa ile hiçbir politik ilgisi
yoktur ve Avrupa iç işlerine karışmayacaktır. Buna karşılık; Avrupa devletleri de Amerika kıtalarının
iç işlerine kanşmamah ve Amerika kıtalarından uzak durmalıdır.
2. Amerika'nın bu isteğine rağmen, eğer herhangi bir Avrupa devleti Amerika kıtalarına ayak basar ve
bu kıtalarda bir sömürgecilik teşebbüsünde bulunursa Amerika Birleşik Devletleri bu hareketi düş-
manca bir hareket sayacak ve Avrupa devletleri Birleşik Amerika'yı karşısında bulacaktır.
170
instagram.com/copysinav
