BİREY VE TOPLUM
7.
8.
9.
Test -9
Toplumsal yaşamın sonucunda kişilerin düşünce, tutum ve
davranışlannda birer ölçüt olarak ortaya çıkarlar ve toplumsal
yaşamın vazgeçilmez bir öğesini oluştururlar. Ömeğin adam
öldürmenin, hırsızlık yapmanın ve tembelliğin yanlış ve kötü;
insan hayatına değer vermenin, dürüstlüğün ve çalışkanlığın
doğru ve iyi olduğuna inanmamızı sağlayan temel ölçütlerdir.
Bu parçada açıklaması yapılan sosyolojik kavram aşağı-
10.
11.
Toplum içerisinde nerede, nasıl davranmamız gerektiğini
bildiren, insanlar arası ilişkileri belirleyen yazılı veya yazılı
olmayan, uyulması zorunlu kurallara toplumsal norm denir.
Yazılı olanlar yaptırım gücünü devletten ve hukuktan alan
resmi normlardır. Yazılı olmayanlar ise yaptırımı hukuka ve
resmi kurallara dayanmayan resmi olmayan normlardır.
Aşağıdakilerden hangisi yazılı olmayan normların bir
özelliği değildir?
dakilerden hangisidir?
A) Toplumsal norm
C) Toplumsal sapma
B) Toplumsal değer
D) Toplumsal statü
E) Toplumsal rol
Şehirlerarası yollar iki şerit iken belirlenen hız sının ihtiyaca
cevap veriyordu. Ancak zamanla yolların bölünmüş olması ve
dört şeride çıkarılmasıyla ihtiyaca cevap veremez hale gelmiş-
tir. Bu durumda hız sının, çıkarılan bir yasayla değiştirilmiştir.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söyle-
nebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Bireye manevi baskı yaparak kurallara uymaya zorlarlar.
Güçlerini toplum dinamiklerinden ve toplumun ruhundan
alırlar.
Toplum içinde zamanla kendiliğinden oluşurlar.
Resmi normlara kaynaklık ederler.
Kamu hizmetlerinden yoksun bırakılma, para cezası
şeklinde ortaya çıkar.
A)
B)
C)
D)
E)
Toplumsal normlar toplumlara göre değişir.
Toplumsal normlar yaptırımlarla desteklenir.
Toplumsal norrnlar toplumsal değerlere dayanır.
Toplumsal normlar zamanla değişir.
Toplumsal normlar toplumda dayanışmayı artırır.
Bütün toplumlar, üyelerinin değer ve normlara aykın davranış-
lar sergilememesi için bazı önlemler alır ve kendi varlıklannı
ve işleyişlerini sürdürmek için üyelerine yönelik birtakım baskı
mekanizmaları oluştururlar. Bu baskı mekanizmalarının bir
kısmı devlet tarafından yerine getirilmekte bir kısmı da toplum
tarafından yerine getirilmektedir.
Bu parçada toplumla ilgili açıklanan kavram aşağıdaki-
Normlar doğru ve yanlış davranışlara dayanak olurlar. Böylece
insanlar "Nerede, ne zaman, kime, nasıl davranılmalıdır?"
sorularına yanıt bulurlar. Basit bir eylem olduğu için yemek
yeme eylemini ele alalım: Nerede istersek, ne istersek ve ne
zaman istersek yemek yiyebilir miyiz? Hayır. Bizim için "Neler
iyidir, ne sıklıkla, ne kadar, nasıl ve nerede yenmelidir?" gibi
sorulara yanıt olan kurallar vardır. Futbol maçı ya da rock
konseri sırasında bir şeyler yersiniz ama camide, senfonik
orkestra izlerken yiyemezsiniz. Hatta öğünlerde nelerin ye-
neceği, bir konuk geldiğinde nelerin ikram edilmesi gerektiği
bile kurallıdır. Sosyalleşme sırasında bunları Öğreniriz.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
lerden hangisidir?
A) Toplumsal kontrol
C) Toplumsal değer
B) Toplumsal norm
D) Toplumsal sapma
E) Toplumsal rol
A)
B)
C)
D)
E)
ihtiyaca cevap vermeyen normlar yenilenir.
Toplumsal yaşam normlarla düzenlenir.
Toplumsal normlar değerlerden bağımsız değildir.
İşlevi kalmayan normlar zamanla ortadan kalkar.
Toplumsal normlar toplumlara göre değişir.
162
