12.
Bir Kurtuluş Savaşı romanı olan
Atatürk'ün Ölü-
münden sonraki dönemde memleketi soyup soğana çe-
viren çıkarcı, düzenbaz, karaborsacı İnsanların türediği
anlatılmıştır, Zihni Keleşoğlu, Kılçık Nazım, Asım Taga,
Seyit Sabri, Mordahay ve İbrahim bu kesimi temsil eder.
Keleşoğlu'nun kızı Ümit İle aşk yaşayan Mahmut Ersoy
İle Kuvayımİllİyecİ bir gazete olan Birlik gazetesinin sahibi
Hüsnü Faik Bey ise Atatürk devrimlerini savunan kesimi
temsil eder. İnşaat firmalarının çevirdiği dolapları araştı-
rırken Öldürülen Mahmut'un katilinin babası olduğunu ka-
nıtlamaya çalışan Umit'in yaşadıkları ise olay örgüsünün
dikkat çeken çizgileridir. Atatürk devrimlerinden uzaklaş-
manin sonuçlarına dikkat çekmek İsteyen
Kuvayı-
milliye ruhuna bağlı, demokrat bir devrimcilik olabileceğini
kanıtlamaya çalışır,
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden
hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?
A) Biz İnsanlar'da — Peyami Safa
B) Kurtlar Sofrası'nda — Attila İlhan
C) Kalpaklılar'da - Samim Kocagöz
D) Yorgun Savaşçı'da — Kemal Tahir
E) Vatan Dedikleri'nde — Talip Apaydın
' « SAKIN KARIŞTIRMA
Mahmut Makal'ın "Bizim Köy" adlı eseri roman değil köy
raporudur ya da köy notlarıdır.
v/ ÖĞREN
Sosyal gerçekçi çizgisi de olan çocuk kitapları ve gülme
celer de yazan Muzaffer İzgü'nün Gecekondu, İlyas Elen
di, Halo Dayı ve Zıkkımın Kökü romanları; Donumdaki
Para, Dayak Birincisi, Devletin Malı Deniz, Bando Takımı
adlı hikâyeleri ve Her Devrin İti, Reçetesi Peçete, Kara
Düzen oyunları vardır.
DİKKAT
• Kan Konuşmaz adlı roman Nazım Hikmet'e aittir.
• CevatŞakir Kabaağaçlı'nıntakmaismi HalikarnasBaIık-
Çişl'dır. Aganta Burina Burinata, Deniz Gurbetçileri, Tur-
gut Reis, Uluç Ali Reis gibi romanlarıyla Merhaba Ak-
deniz, Egenin Dibi, Yaşasın Deniz, Gülen Ada gibi
hikâyeleriyle edebiyatımızda deniz çığırını başlatmıştır.
v/ ÖĞREN
• İç Anadolu'nun yoksul köylerini anlatan Fakir Baykurt'un
Kaplumbağalar romanının kişileri Eğitmen Rıza ve Kır
Abbas'tır. Romanda halk — devlet — bürokrasi ilişkisi an-
latilır.
• Çukurova'yı çiftçiler, ırgatlar, ağalar, efsaneler, çatışma-
lar, töreler ve doğa üzerinden bütün dünyaya tanıtan ve
genelde romanlarını 'üçlemeled' şeklinde nehir — ırmak
romanı tekniğiyle yazan Yaşar Kemal'in ince Memed ro-
marnının kişileri Memed, Abdi Ağa, Hatçe'dir.
• Viran Dağlar adlı biyografik romanın yazarı Necati Cu-
malı'dır, Tütün Zamanı (Zeliş) — Acı Tütün — Yağmurlar
ve Topraklar adlı romanları Acı Tütün Uçlemeşi ya da
Ege Üçlemesi olarak bilinir. Kahramanları İse Zeliş (Zeli-
ha) İle Cemal'dir.
• Çukurova yöresini anlatan ünlü roman ve hikâye yazarı
Orhan Kemal'in ilk romanları otobiyografik niteliktedir ve
Baba Evi, Avare Yıllar, Cemile, Dünya Evi bu kapsam-
dadır. Otobiyografik romanlarına Küçük Adamın Romanı
adı da verilmştir.
• Polatlı — Ankara- Eskişehir bölgesini işleyen Talip Apay-
din; Sarı Traktör, Ortakçılar, Emmoğlu, Yarbükü, Yoz
Davar, Tütün Yorgunu adil köy romanlarını yazdı. Sanat-
ÇI, Vatan Dediler, Toz Duman içinde, Köylüler üçlemesi-
nin Millî Mücadele'ye sosyal gerçekçi bir gözle bakmıştır.
• Yozgat — İç Anadolu Bölgesi'nin sosyal gerçekçisi Abbas
Sayar'ın Yılkı Atı, Can Şenliği, Çelo, Dik Bayır gibi ro-
maniarı çok beğenilmiştir.
• Sağırdere, Körduman, Rahmet Yolları Keşti, Yediçınar
Yaylası, Köyün Kamburu, Bozkırdaki Çekirdek gibi ro-
marnlarında Çankırı — Çorum dolaylarını işleyen Kemal
Tahir, Devlet Ana'da Osmanlının Beylikler Dönemi'ndeki
yaşantısını işlemiş, Kurt Kanunu'nda İzmir Suikastı, Yol
Ayrımı'nda çok partili hayata geçişi işlemiştir. Onun en
önemli eserleri ise Kurtuluş Savaşı'nı anlattığı Eşir Şehir
Üçlemesi ile Yorgun Savaşçı'dır.
• Batı Anadolu'yu anlatarak tanınmaya başlayan Kemal
Bilbaşar'ın en ünlü eserleri Doğu Anadolu'yu ve Şeyh
Sait İsyanı'yla birlikte ele aldığı Dersim yaşamını anlattı-
ğ] Cemo ve Memo adlı ırmak romanlardır,
• Orhan Kemal'in asıl adl Mehmet Raşit Öğütcü, Yaşar
Kemal'in asıl adı ise Kemal Sadık Gökçeli'dir.
• Bolu-Gerede'ye bağlı Adaköy'de geleneksel tezgâhlarda
dokumacılık yapanlarla fabrika malı satanlar arasındaki
mücadeleyi anlatan ve Sadri Ertem tarafından yazılan
"Çıkrıklar Durunca" romanı, sömüren-şömürülen kavga-
sını anlatan ilk sosyal gerçekçi romanlardandır. Başkişi-
si AdakÖylü Molla Hasan'dır. Hatice, Slddlkzade, Şeyh
Durdu Hatun... diğer kişilerdir.
o
309
