Bilimsel Bilgi
6.
7.
8.
9.
II.
Bölüm 2
Bilimsel bilgi elde etme süreci diğer sorularda
çalıştığımız gibi bir problemle başlar. Sorulan
soru bilimsel bilgi üretme sürecini başlatır. Doğru
yola girilmiş demektir.
Yanıt B
Sözü edilen bilim adamları inançlarının etkisinde
kaldıkları için nesnel değildir. Nesnellik, objeye
(nesneye) uygun bilgi üretmeyi gerektirir.
Yanıt B
Pozitif bilimler, akıl yürütme yöntemlerinden
tümevarımı kullanırlar. 1 kişinin söylediği yargı
yanlıştır. Tekil bir yargıdan tümel bir yargıya ula-
şllamaz. Tümeli yansıtabilecek oranda örneklem
seçildikten sonra tümel bir yargıya ulaşılabilir. 2.
kişinin eleştirisi bu temele dayanır. Genelleme
yapabilecek düzeyde örneklemi olmadan genel-
leme yapılması yanlış sonuca götürebilir. 3. kişi-
nin söylediği de doğrudur. Akıl yürütme yapmak-
sızın duyumlarla alınan bilgiyi yargı olarak dile
getirmiştir. Bu gerekçeyle 2. ve 3. kişinin söyle-
dikleri doğrudur.
Yanıt E
Bilimsel bilginin Özellik ya da işlevine yönelik bir
soru olmayıp insan yaşamının zaman ve benzer-
leri açısından sınırlılığına yönelik bir sorudur. B
seçeneğinde söz edilen seçicilik bu zorunlulu-
ğun bir sonucudur.
Yanıt B
Bilindiği üzere hipotez, geçici çözüm önermesi-
dir. Hipotezin denetlenmesinin yolu olgular üze-
rina yapılan nesnel ölçmelerdir. Bu ölçmeler
sonucu hipotez yanlışlanabilir.
Yanıt D
Her bilimin kendine özgü sınırı vardır. Bir bilimin
kapsamında olan kavramlar bilimsel etkinliklerle
tanımlanır. C seçeneği etkileşim kavramı ile bu
sınırın varlığını kabul ederek bilimlerin birbirinden
bilgi alış verişi yaptıklarını anlatır. Soru kökünde
etkileşimi çağrıştıracak kavram ya da örnek yok-
Yanıt D
Bölüm 2
12. Gözlemlere dayalı olarak saptanan bir problemle
2.
3.
ÖSS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Bilineceklerin sınırsız olduğu vurgulanan parag-
raftaki düşüncenin karşı tezi "Bilinebilecek her-
şey biliniyor yeni biçey aramak gereksizdir.”
yargısıdır.
Yanıt D
Parçada sözü edilen güçlük, bilimi sorgulamada,
bilimin kendi ölçütlerini kullanmaktan kaynaklan-
maktadır. "Bilim, bilimin hem davalı, hem dava-
CI, hem de yargıç olduğu mahkemede yargılan-
maktadır" sözü C seçeneğini doğru kılmaktadır.
Yanıt C
Bu parçadan 'Bilimsel ürünler yaratıcısından ayrı
varlık alanı kazanır.' yargısına ulaşılabilir. Bilim
adamının doğaya ve yaşama yönelik sorularının
yanıtlanabilmesi yaratıcılık gerektirir. Bilim ada-
mının yaratıcılığı ile yanıtlanan sorular ve elde
edilen ürünler insanlığın Ortak ürünleridir. Bu
Ortak ürünler bir sonraki bilim adamının soru Ve
yanıtlarına temel oluşturur. Bilimin birikimli ola-
rak İlerleyişi bilimsel ürünü, bilim adamından
daha önemli kılar. Bilimsel ürünü kimin ürettiği
önemini kaybeder. İnsanlığın ortak ürünü haline
gelir. D ve E seçenekleri bilimsel bilginin elde
ediliş yöntemine ilişkin olup soru kökü ile ilişkili
değildir. B seçeneğindeki ifade diğer bilgi türleri
ile de ilişkili olduğundan soru kökünden uzak bir
ifadedir. C seçeneği kökte Verilenlere karşı olan
bir yargıdır.
Yanıt A
4. Parçada yer alan 'Bu kuram, Dünya'nın gerçek-
ten Güneş'in etrafında döndüğünü öne sürmez'
ifadesinden hareketle 'gerçeği açıkladığını iddia
etmesi'nin bir kuramda bulunması zorunlu değil-
dir.
Yanıt A
5. Bilimsel kuramların olgularla tutarlı olması gere-
kir. O kuramın savunucuları dışında da diğer
bilim adamları tarafından yapılan araştırmalarla
gerçeklikle örtüşüp örtüşmediği ölçülür.
Yanıt A
28
13.
14.
15.
başlayan bilimsel bilgi edinme süreci bu proble-
me ilişkin varsayımların oluşturulması ile ikinci
adıma yükselir. Bundan sonra yapılacak ilk iş
varsayımın denetlenebileceği yöntemin belirlen-
mesidir. Yöntem, bilimin konusuna göre değişe-
bileceği gibi bilimden bilime de değişiklik göste-
rin Örneğin deney, deneysel kontrol, anket, olay
incelemesi, sistematik gözlem ve benzerleri.
Bulguların elde edilmesinin ardından rapor yaz-
ma sürecine geçilir. Soru kökü rapor yazma aşa-
maşının sonrası üzerine kurgulanmıştır. Kökte
söz edilen aşamada yapılan çalışmanın bilimsel-
fiğinin yetkili bilim çevrelerince denetlenip onay-
lanmaşl özetlenmektedir. A seçeneği deneyler
sonucu olduğu aşamasını İfade etmektedir. B, C
ve E seçenekleri bilimsel bilgi elde etme aşama-
larına yönelik değildir.
Yanıt D
Pozitif bilimlerde araştırma bulguları tümevarım-
sal akıl yürütme ile genellenir. Araştırma evreni,
konu kapsamı içinden çeşitli yöntemlerle küçül-
tülerek oluşturulur. Araştırmacının bu aşamada
yapabi eceği olasılıklı hataya yönelik eleştiriden
oluşturulmuş bir sorudur. Bütünü, sınırlı sayıdaki
elemanıyla ilgili deneyimlere dayanarak bütün
hakkında yargıya varmanın sakıncası C seçene-
ğinde yer almıştır. D'de yer alan İfade pozitif
bilimlerin bilgi üretme yöntemi kesinlikle olamaz.
Matematik ve mantık için söz konusudur.
Yanıt C
İster inşan yaşantısının sonucu oluşan olguları
konu edinen toplum bilimleri, isterse doğayı
konu edinen fen bilimleri olsun her ikisi de olanı
olduğu gibi inceler. Bu özellik tüm pozitif bilimle-
re ait bir özelliktir. Mantık ve matematik gibi ras-
yanal bilimlere ait bir özellik değildir. Soruda özel
bir vurgu yapılmamışsa bilim denildiğinde pozitif
bilimlerden söz edildiğini düşünmek iyi Olur, Bir
durumun nasıl olması gerektiğini bir anlamda
İdeal Olanı bilim değil felsefe sorar.
Yanıt B
Bilimin temeli insanoğlunun merak duygusuna
dayanır. Merak duygusu yaş, eğitim, kültür ve
benzerlerinden bağımsız olarak her insanda var-
dır. Bu duygu çevre tarafından biçimlenir. Soru
kökünde olumsuz biçimleme örneği yer almıştir.
Merak duygusunun dinamik olmaması bilimden
soğumanın gerekçesi olarak ifade edilmiştir.
Yanıt D
16.
17.
18.
19.
20.
YGS - US FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bilimsel Bilgi
Bilimsel bilginin kanıtlamalara dayalı Olma Özelli-
ğinin ölçüldüğü bir sorudur. Kanıtlanabilirlik nes-
nel ölçütlerle denetlenmeyi, olgulara dayalı
olmayı şart koşar. B seçeneği bilimi doğuran fak-
törlerden, C seçeneği bilimin genellemelere
ulaşma özelliğinden, D seçeneği bilimin öngörü-
ye dayalı kontrol etme işlevinden ve E seçeneği
bilimsel bilginin yönteminden söz etmektedir,
Yanıt A
Bilimsel bilgi sistematik bir bilgi olup bir veya
birçok savla (varsayımla) başlar. Varsayım sapta-
nan bir problemin çözümüne yönelik geçici bir
açıklamadır. Geçici çözüm yolunun bilimsel doğ-
ru (kuram, yasa ) düzeyine ulaşabilmesi nesnel
olarak sınanabilir nitelikte olmasına bağlıdır. Var-
sayım sınamalar sonucunda doğrulanabileceği
gibi yanlışlanabilir de.
Yanıt D
'Bir sıçrama olarak görülen bilimsel çalışmaların,
aslında kendinden önceki pek çok kaynaktan
beslendiği görülmektedir' ifadesi E'de yer alan
bilimlerin birikimli olarak ilerlediği yargısını doğru
kılmaktadır,
Yanıt E
Bilimsel bilginin üretilmesi bir Süreçtir. Bilim ada-
mı bu süreçte kendinden öncekilerden yararlanır.
Her bilim adamı bu bilgileri daha İleriye taşır.
Bilimsel bilginin bu özelliği ile çok karşılaşılması
bu özelliğin farklı filozoflar tarafından farklı kulla-
nılrnadlğl anlamına gelmez. Bir başka soruda bu
özellikle ilgili eleştiri de yanıtlanmak durumunda
kalınabilinir. Soruyla sık karŞlIaşmanın oluştur-
düğü kalıp yargılar yeni sorunun bütünlüğünü
görmeye engel olabilir.
Yanıt E
Bilimsel bilgi, zamana ve kültürlere göre farklı
hızlarda üretilmiştir. Her çağda ve toplumda üre-
tilen bu bilgiler birikir ancak elverişli ortamlarda
gelişir. A, C, D ve E seçenekleri soru kökü İle İliş-
kişizdir.
Yanıt B
29
