Bilimsel Bilgi
Bölüm 2
Pozitif bilimlerde doğru, sonucun gerçeğe
uygunluğu ile ölçülür.
Yanıt E
Bilimsel bulguya 'nasıl ulaşıldığı önemlidir' ifade-
si ile yöntemin önemi vurgulanmıştır.
Yanıt D
2.
3.
4.
5.
6.
30
İcatın, örneklerde görüldüğü gibi bilinenden
yararlanarak yeni bir şey yaratma özelliği vardır.
Soru kolayca yanıtlanmakla birlikte bu iki kavra-
mın kullanımında zorluk yaşanıyorsa bilim tari-
hinden farklı örneklerle tartışılmasında yarar
vardır. Keşif kavramı aranılanı bulmak, icat kav-
ramı ise zihinsel olarak kurulan yeni bir bağlantı-
yı ürüne dönüştürme olarak basitleştirilip tartışı-
labilinir.
Yanıt B
Bilim sürekli olarak öğrenmeyi, araştırmayı, yeni
bağlantı ar bulmaya şart koşar. Bilim adamının
yaşı kaç olursa Olsun alışkanlıkların tembelliği
içinde kendini tekrar etmiyorsa bilim gencidir. D
Seçeneği hariç diğerleri de bilimle ilgilidir ancak
bilim genci olmakla İlgili değildir. D'de yer alan
'en yeni bulguları savunma' ifadesi tartışmaya
açıktır. Bilim felsefesinde yer alan klasik yakla-
şım İçin doğru bir ifade olmakla beraber bilimi
paradigmal değişimlerle açıklayan akımlar için
doğru bir İfade değildir.
Yanıt A
Kökte yer alan örnek, bilimsel gelişmelerin önceki
bilgi birikimine dayalı olduğunu vurgulamaktadır.
Yanıt C
Ulaşılan yargının tek bir düşme olayı için olmayıp
bütün düşme olayları için geçerli olması bilimsel
bilginin genellenebilir Olma özelliği ile ilgilidir.
Yanıt B
Ampirik Olma ifadesi İle gözlem ve deneye daya-
II olma anlatılmaktadır. Gözlenebilir, deneylene-
bilir ve ölçülebilir Olma, olgusal olma kavramıyla
da anlatılabilir. Bilim, dünyaya ilişkin olguları
gözleme dayalı akıl yürütmelerle açıklayarak
yasalar bulma çabasıdır. Bu gerekçeyle kökte,
bilimin ampirik olma ve mantık ilkelerine dayan-
ma özelliği vurgulanmaktadır.
Yanıt C
Bilimsel bilgi birikimli Olarak ilerler. Diğer Seçe-
neklerde de bilimsel bilginin özellikleri yazılmıştır.
Kökte verilen 'kendisinden önce yapılmış araştır-
malara dayanmakla birlikte, yeni boyutlar getirir'
ifadesiyle birikimli olarak ilerlediği anlatılmaktadır.
Yanıt C
l.
2.
2.
YGS SORULARI
Her bir akı karasından seçerek
Varlık dağlarını delip geçerek
Düzde ben bir insan olmaya geldim
Nimri Dede'ye ait bir şiirden alınan bu dizele-
rin her biri, sırasıyla felsefenin alt disiplinle-
rinden hangilerinin konusu olabilir?
A) Epistemoloji - Ontoloji - etik
B) Etik - epistemoloji - estetik
C) Ontoloji - estetik - etik
D) Etik - epistemoloji - ontoloji
E) Ontoloji - estetik - epistemoloji
(2012-YGS)
Felsefe çok kullanıldığı hâlde anlamı az bilinen
bir sözcüktür. Söz gelimi Oğuz İçin arkadaşı
"Onun hayat felsefesi gününü gün etmektir."
diyor. Bir firma satış felsefesini "Müşterileri mut-
Suz etmektense daha az kazanmaya razıyız."
şeklinde özetliyor. Bir banka kendini diğer ban-
kalardan farklı göstermek için "Bizim felsefemiz-
hepsinden farklıdır." sloganıyla reklam yapıyor.
Felsefenin kelime anlamının dışında kullanılışıyla
İlgili bu tarz ömekleri daha da çoğaltabiliriz.
Değişik anlamlar yüklenen felsefe sözcüğü aslın-
da Herakleides Pontikos'un söylediğine göre İlk
olarak Pythagoras tarafından kullanılmış,
Yunanca "philosophia" sözcüğünden gelmekte-
Dilimize "felsefe" olarak geçen "phİ10şophİa"nın
kelime anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
3.
4.
5.
Yeni Çağda pozitif bilimlerdeki gelişmeler fel-
şefesinin alanını bir ölçüde daraltmış, giderek
felsefenin yalnızca bilimlerle ilgili alanları konu
almasının yeterli olabileceği düşüncesi belirip
güçlenmiştir. Bunun sonucunda, felsefenin
yeni bir alanı olarak bilim felsefesi doğmuştur.
Hatta bundan sonra bazıları felsefe yapmanın
yalnızca "Bilim üzerine düşünmen etkinliği
olduğunu sanmıştır?
Bu parçada sözü edilen Yeni Çağdaki felse-
fi yaklaşım, felsefi bilginin aşağıdaki özel-
tiklerinden hangisine ters düşmesi nedeniy-
le eleştirilebilir?
A) Akıl ve mantık ilkelerine dayalı olma
B) Eleştirel bir yapıya sahip Olma
C) Yaratıcılık gerektirme
D) Bilgi evrenini bir bütün olarak ele alma
E) Filozoflara özgü etkinliğin ürünü Olma
(2011-YGS)
İnşan merak eden varlıktır. Kendini, insanı, doğa-
yı, evreni, toplumu... Felsefe, en temeldeki bu
şeyleri akıl yoluyla anlama arayışıdır. Bunları sor-
gulamak amacıyla çeşitli sorular ortaya atar. Bir
şey gerçekten bilinebilir mi? Eğer bilinebilirse
neler bilinebilir? Bilinenlerin bilindiğinden nasıl
emin olunabilir? Buna benzer felsefi sorular fel-
sefenin odağını oluşturur.
Bu parçaya dayanarak aşağıdakilerden hangisi-
nin felsefi soru niteliğinde olduğu söylenebilir?
A) Demokratik yasaların özellikleri nelerdir?
B) Yer çekimi kuweti cisimleri nasıl etkiler?
C) Toplumsal normların amacı nedir?
D) Niçin ahlaklı olmalıyım?
E) Atlar ayakta mı uyur?
(2010-YGS)
Vadinin dibindeki kişi, orada kıvrılıp giden dereyi
zirvedeyken baktığı gibi görmez. Dağın tepesin-
deyken de ne puslu derinlikl&ri ne de kendi
bulunduğu yeri derenin yanında olduğu zaman-
daki gibi görebilir.
Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisine
örnek oluşturur?
A)
B)
C)
D)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
A) Gerçeklik bilgisi
B) Yaşam atılımı
C) Bilgelik sevgisi
D) Hayat görüşü
E) Yaşama sevinci
(2012-YGS)
YGS - uS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bilgi kişiden kişiye değişir.
Evrensel bilgiden söz edilemez.
Bilgi bakış açılarına görâ farklılaşır.
Doğru bilgi, konusuna uygun olan bilgidir.
Sezgilerimiz, kişisel bilgilerin doğru olmaya-
cağını gösterir.
(2010-YGS)
31
