BİLİM FELSEFESİ
Bilim, olgular arasındaki ilişki eri neden-sonuç bağlamında
ele alan ve bunları sistemli açıklayan etkinliktir. Bilim felsefesi ise
bilim insanının uğraşını konu edinir.
Bilim felsefesi, bilimin doğasını, ortaya çıkışını, kavramlarını,
işleyişini, bilimin ne Olduğunu sorgulayan disiplindir, Bilim felse-
fesinin İlk olarak ele aldığı Şey bilimin ne olduğudur,
A. Bilim Nedir?
Doğada Olup bitenleri determinist İlişki İçinde, yöntemli bir Şe-
kilde Ortaya koyan etkinliktir.
Bilimin Ozellikleri
Evrensellik
Nesnellik
Bilimlerin Sınıflandırılması
Fen Bilimleri
(Doğa)
Sosyal
Bilimler
Formel
Bilimler
Fizik
Kimya
Biyoıoji
Coğ rafya
Tarih
Pşik010ji
Sosyoloji
Coğ rafya
Mantık
Matematik
ilerleme
Değişebilirlik
Bilim
Genellenebilirlik
Objektiflik
Yöntemlilik
Anlaşılabilirlik
B. Bilimsel Yöntem Nedir?
Bilimin olguların bilgisine ulaşmak İçin izlediği yola bilimsel
yöntem denir. Bilimsel yöntemin basamakları:
• Problemin tespiti
• Probleme yönelik veri toplama
• Hipotez oluşturma
• Hipotezi doğrulamaya yönelik deneysel çalışma
• Kuram (Teori) geliştirme
C. Bilimin Değeri Nedir?
Bilimin değeri konuşunda onun insanlık İçin faydalı Olup Ol-
madiği tartışılmıştır. Buna iki farklı bakış açısı getirilmiştir. Bilime
faydalı bir uğraş gözüyle bakanlar ve bilime olumsuz gözle ba-
kanlar.
Bilime olumlu bakanlar, bilimin insan yaşamındaki olumlu kat-
kılarına ve pratik yönüne dikkat çekerken; olumsuz yaklaşanlar
bilimin yıkıcı bir güç olarak kullanılmasına dikkat çekerler,
Z
o
Nesnellik: Bilim insanının çalışmalarına kişisel inanç ve de-
ğerIerİnİ katmamasıdır.
Evrensellik: Bilimsel çalışma ve sonuçların tüm insanlığın
katkısına açık olmasıdır.
ilerleme: Bilimin var Olan çalışmaları daha da geliştirmesidir.
Değişebilirlik: Bilimsel sonuçların yeni bulgularla değişebil-
mesidir.
Genellenebilirlik: Bilimin sınırlı sayıdaki olgulardan elde etti-
ği sonuçları tüm olgulara uyarlamasıdır.
Anlaşılabilirlik: Bilimin sonuçlarının İnsanların anlayacağı
basit ifadeler taşımasıdır.
Yöntemlilik: Bilim insanının araştırma yöntem ve tekniklerini
kullanmasıdır.
56
