Bilgi
I l. Akşam karanlığında eve girdiğinizde her zamanki
gibi elektrik düğmesine basıyorsunuz; ama bekle-
diğinizin tam tersine lambanız yanmıyor. Bir an
için şaşkınlık içindesiniz. İster istemez çok geç-
meden kafanızda birtakım olasılıklar belirecek,
şaşkınlığınızı giderecek bir açıklama bulmaya giri-
şeceksiniz. Sigorta atmış olabilir, ampul gevşemiş
olabilir vb. Bu olasılıklardan birinin doğru çıkması
halinde şaşkınlığınız giderilmiş olacak, beklenme-
yen durum sizin için artık beklenen bir sonuç nite-
liği kazanacaktır. Demek oluyor ki açıklama çaba-
sı şaşkınlığımızı giderme, beklentilerimizle olup
bitenler arasındaki uygunluğu sağlama ihtiyacı-
mızdan doğmaktadır. Bu, günlük düşünme düze-
yinde Olduğu gibi bilimde de böyledir,
Bu parçaya göre "açıklama" eylemi aşağıda-
kilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Her sorunun cevaplanabilmesi için yeterli bil-
giye sahip olunduğu inancından
B) Beklenmeyen bir durumun yarattığı huzur-
suzluğu giderme isteğinden
C) Bilimsel bilginin başkalarına da aktarılması
gerektiği düşüncesinden
D) Günlük düşünce düzeyinden, bilimsel düşün-
ce sürecine geçilmesi gereksiniminden
E) Çeşitli alanlardaki bilgileri birbiriyle ilişkilen-
dirme çabasından
(2001 -ÖSS)
12. İnşan, yalnızca bir organizma olmaktan öte, zihne
Ve buna bağlı olarak da bilince sahip bir varlıktır.
İnşan, kimi gereksinimlerini bilincinden bağımsız
bir şekilde, başka birçok canlının yaşam işlevleri
gibi, içgüdüleriyle sağlayabilir. Yine de, onun en
belirgin özelliklerinden biri, eylemlerinin büyük bir
bölümünü bilerek ve istençle yapıyor olmasıdır.
İnsanın bilinçli eylemleriyle, içgüdüsel Olarak yapa-
bileceklerinden pek çoğunu ve çok daha etkili
Olanlarını gerçekleştirir. Bu yolla, doğayı, yaşamı
açısından daha uygun koşullara doğru değiştirir.
Bu parçaya göre insanı diğer canlılardan ayı-
ran özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Eylemlerinin, daha çok düşünsel süreçlere
dayalı Olması
B) Diğer canlılar üzerinde üstünlük kurması
C) Çevre koşullarına uyum sağlaması
D) Diğer canlılarla bir arada yaşayabilmesi
E) İçgüdülerinin diğer canlılardan daha güçlü
Bölüm 1
Dewey'e göre, insanın bilgi edinme eylemi bir
sorunla karşılaştığı anda başlar. Örneğin, orman-
da kaybolan bir kişi yolunu bulmak için yoğun bir
biçimde düşünmeye başlar. Güneşin arazinin
durumu, şimdiye kadar yürüdüğü yön gibi verile-
ri hesaba katarak bir çözüm, bir bilgi üretir. Eğer
ürettiği çözüm Ormandan kurtulmasını sağlıyor-
sa bilgi doğru, sağlamıyorsa yanlıştır.
Bu parçaya göre, Dewey bilgi edinmede aşa-
ğldakilerden hangisinin Önemini vurgulamak-
tadır?
A) Bilen birine danışmanın
B) Soru sormanın
C) Sezgilerden yararlanmanın
D) Şüphe etmenin
E) Problem çözmenin
(1995-ÖYS)
Bölüm ı
l.
2.
3.
"Zamanımızda felsefe ile bilim arasında sıkı bir
ilişki vardır." tümcesi (cümlesi) ile aşağıdakiler-
den hangisi anlatılmak istenmiş olabilir?
A) Felsefenin bilimle aynı yöntemi kullandığı
B) Konu bakımından felsefe ile bilim arasında
bir ayrım (fark) olmadığı
C) Bilimin de felsefenin de bulgularının kesin
olduğu
D) Felsefenin, evreni açıklamaya çalışırken
bilimlerden yararlandığı
E) Bütün bilimlerin kaynağının felsefe Olduğu
(1979-üsş)
Bilimi mantıktan ayırt eden özellik aşağıda-
kilerden hangisidir?
A) Tutarlı olma
B) Yöntem kullanma
C) Evren hakkında bilgi verme
D) Uygulanabilir Olma
E) Doğruyu amaçlama
(1978-üsş)
Feısefi bilginin bilimsel bilgiye dayanmama:
bilimle ilgisini kesmesi aşağıdak!lerden
hangisine yol açar?
A) Evren (nesne) hakkında doğru bilgi vereme-
meşine
B) Ortaya koyduğu düşüncelerin tutarlı olması-
4.
5.
C)
D)
E)
Ortaya koyduğu bilgilerin bilimsel bilgilerden
daha verimli olmasına
Bilimin önemli bir gelişme gösterememesine
Ortaya koyduğu düşüncelerin zorunlu olarak
çelişmesine
(1976-üsş)
olması
16
(2001-ösş)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bilgi
l. Düzensiz bilgi
II. Felsefi bilgi
III. Bilimsel bilgi
Yukarıdaki bilgi tipleri, daha az genelden
daha çok genele doğru nasıl sıralanır?
B) II - III -l - III - II
A) - III
D) -l- III
(1975-üsş)
Felsefenin konusunu "Ahlâk bilgi problemi"
olarak kabul
eden filozof aşağıdakilerden
hangisidir?
A) A. Comte
B) Aristo
C) H. Bergşon
D) W. James E) Eflatun
(1968-Üsş)
17
