Bilgi Felsefesi (Epistemoloji)
3. Timon,
— Nesneler gerçekte nasıldır?
— Nesneler karşısındaki tutumumuz ne olmalı-
dırl
sorularını sırasıyla,
— Nesnelerin gerçek yapısı kavranamaz.
— Nesneler karşısında yargıdan kaçınmalıyız.
şeklinde cevaplamaktadır.
Timon'un bu cevapları, onun, felsefe tarihin-
de hangi görüşün temsilcisi Olduğunun gös-
tergesidir?
A) Materyalizm B) Dogmatizm C) Sezgicilik
D) Şüphecilik E) Bencillik
(1997-ÖYS)
4. Dünyada olup bitenlerin doğru veya yanlış Olma-
Bölüm 6
6.
Şüpheci septik filozoflardan Pyrrhon'a göre:
— Duyular ve akıl bize nesneleri olduğu gibi
değil, göründükleri gibi yansıtırlar.
— Her sav için, eşit güce sahip ve birbirinin kar-
Şti olan iki ayn kanıt ileri sürülebilir;
— Bu iki nedenden ötürü her türlü mutlak yargı
ve değerlendirmeden kaçınılmalıdır.
Pyrrhon'un bu görüşlerinin dayandığı varsa-
yırn aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kesin yargıya ancak şüphe ederek ulaşılabilir.
B) Kesin bilgiye ulaşmak olanaksızdır.
C) Her filozof, kendinden önceki bilgi birikimini
sorgulamalıdır.
D) Her türlü bilginin kaynağı sezgidir.
E) Yanlışlığı kanıtlanmadığı sürece, her bilgi
doğrudur,
(1995-ÖYS)
7.
Aşağıdakilerden hangisi metafizik bilginin
özelliklerinden biri değildir?
A) Bilimin sunduğu bilgilerin Sının içinde kalma-
B) Soyut kavramlara dayanması
C) Evreni bir bütün halinde ele alan açıklamala-
ra dayanması
D) Mantık ilkelerine uygun olması
E) Çözülmemiş sorunlarla ilgili olması
(1994-ÖYS)
8.
Sofistler, doğruluğun insanlara göre değiştiğini
savunurlar. Dolayısıyla, bir tartışmada onlar için
önemli Olan hangi tarafın düşüncesinin doğru
Olduğu değil, tartışmayı kimin kazanacağıdır.
Buna göre, sofistlerin görüşünün temelini
aşağıdaki yargılardan hangisi oluşturur?
A) Düşünme doğuştandır, öğretilemez.
B) Doğru bilgi, doğru düşünmeyi sağlar.
C) Aklın ilkeleri her zaman doğrudur.
D) Mutlak bir doğru yoktur.
E) Davranışlar değişir, değerler değişmez.
(1993-öyş)
YGS - uS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bölüm 6
9. İhsan her şeyin ölçüsüdür. Her şey, insana nasıl
görünüyorsa öyledir. Rüzgar, üşüyen için soğuk-
tur, üşümeyen içinse soğuk değildir.
protagoras'ın bu görüşünün temelinde aşağı-
daki düşüncelerden hangisi yer alır?
A) Her insan duyu bakımından farklı yaratılmış-
tır.
B) Deney yoluyla ulaşılan bilgilerin doğruluğun-
dan şüphe' edilemez.
C) Hiçbir şey var değildir; var olsaydı bile biline-
mezdi.
D) Bir şeyin gerçek açıklamasına ulaşana kadar
ondan şüphe edilmelidir.
E) Algıya dayanan bilgiler, algılayanın içinde
bulunduğu duruma göre değişir.
(1992-ÖYS)
10. — Aynı Şeye eşit olan şeyler birbirlerine eşittir.
— Eşit şeylerin her biri, eşit şeylere eklenirse
sonuçlar da eşit olur.
— Bütün, herhangi bir parçasından büyüktür.
Aşağıdakilerden hangisi Öklid geornetrisin-
deki bu yargıların özelliğidir?
A) Olgusal olarak yorumlanamamaları
B) Çıkarım yoluyla erişilmiş genellemeler olma-
lan
C) İspat edilmedikçe doğruluk değerlerinin bili-
nememesi
D) Sezgisel olarak apaçık olup, doğrulanmaları-
na gerek olmaması
E) Çelişik önermeler olmaları
(1992-ÖYS)
Bacon'a göre, doğruya ulaşmanın yalnızca İki
II.
yolu vardır: Bunlardan birincisi tek tek algılarımı-
zı bir yâna itip, doğruluğu apaçık sayılan üst
düzey önermelerden alt düzey genellemeler elde
etmektir, ikincisi ise, tam tersine, olguların tek
tek gözleminden yola çıkarak üst düzey genelle-
melere ulaşmaktır.
Doğruyu aramada ve bulmada izlenen bu iki
yolun adlan aşağıdakilerin hangisinde veril-
Bilgi Felsefesi (Epistemoloji)
12. Metodik şüphe, yanılgı ve önyargıları önlemek ve
eleme yoluyla şüphe edilemez bir gerçeğe ulaş-
mak için her şeyden şüphe etmeğe dayanır. Bu
yolla kendinden hiç şüphe edilemeyen açık
seçik bilgilere ulaşılır. Bu bilgilere dayanarak, hiç
atlama yapmadan yine doğrulukları açık seçik
olan öteki bilgilere adım adım geçilir,
Bu parçada sözü edilen görüş aşağıdaki
düşünürlerden hangisine aittir?
A) Descartes B) Bacon C) Hume
D) Bergson E) Kant
(1991-ÖYS)
13. Doğa olaylarının açıklaması gözlem ve deneye
5.
56
Sl söz konusu değildir. Doğruluk düşüncelerin,
yargıların, önermelerin bir özelliğidir. Doğruluğun
ölçütü de bir tasarımın ele aldığı nesneye ne
derece uygun olduğudur. Yani bir bilgi ele aldığı
gerçeği olduğu gibi yansıtıyorsa doğru, yansıt-
mıyorsa yanlıştır.
Bu görüşe göre, doğru nedir?
A) Düşüncenin gerçekle uyuşmasıdır.
B) Yaşamda gerçekle uyuşmasıdır.
C) Zihindeki tasarımlar arasındaki tutarlılıktır.
D) Aklın kavramlarıyla kanıtlanmış önermelerdir.
E) Gözlem ve deneye dayalı açıklamalardır.
(1997-ÖYS)
Locke'a göre inşan zihninde doğuştan gelen hiç-
bir bilgi yoktur. Her türlü bilgi gözlem ve duyula-
rın kullanımı sonucunda oluşur. Platon'a göre ise
bilgi hatırlamaktır. Çünkü insanlar bilgileri deney-
le elde etmezler, bilgiler inşan zihninde doğuştan
yer alır.
Yukarıda Locke ve Platon'un bilgi felsefesinin
hangi temel sorusuna verdiği cevaplar yer
almaktadır?
A) Bilimsel açıklama nasıl olmalıdır?
B) Doğru bilginin ölçütü nedir?
C) Bilginin sınırları nelerdir?
D) Bilginin kaynağı nedir?
E) Bilimsel bilginin değeri nedir?
(1995-ÖYS)
14.
miştir?
A) Gözlem
B) Evreni belirleme
C) Tümdengelim
D) Analoji
E) Sentez
Yorum
Örneklem alma
Tümevarım
İspat
Analiz
(1992-ÖYS)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
dayanmalıdır; Aristo'nun kitaplarına değil!
Galile, bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisi-
ni eleştirmektedir?
A) Doğa olaylarını konu alan kitapların azlığını
B) Bilimsel çalışmaların yalnızca doğa Olaylarıy-
la sınırlı kalmasını
C) Yalnızca gözlem ve deneye dayanarak genel-
lemelere ulaşmayı
D) Eskiçağ düşünürlerine ait kitapların yanlış
yorumlanmasını
E) Bilimde otorite kabul edilen kişilerin görüşle-
rine körükörüne bağlanmayı
(1990-ÖYS)
İnsan hiçbir şeyi, hatta kendi şüphesini bile
onaylamamalıdır.
Bir Septik düşünüre ait olan bu sözlerle anla-
tılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Her şeyden şüphe etmek gerçeğe ulaşmayı
engeller.
B) İnsan hiçbir şey hakkında Şek başına karar
vermemelidir.
C) Gerçek bilinemeyeceği için hiçbir Şey hak-
kında hüküm vermemelidir.
D) İnşan bilmediği şeyleri öğrenmeye çalışmalı-
din
E) İnsan onayladığı şeylerden arlık şüphe etme-
malidir.
(1990-ÖYS)
57
