Örnek Soruyu Değiştir

Bilgi Felsefesi (Epistemoloji) 17. Kant'ın felsefesine en yakın filozof Aristoteles'tir. Aristoteles rasyonalist filozoftur. O'na göre edil- gin akıl duyu verilerini toplar, etkin akıl bu verile- ri biçimlendirir, sınıflar, akıl yürütür. Kant'ta da bilginin kaynağında akıl yer alır. Doğuştan inşan- da ortak olarak bulunan içleri boş olup duyum- lafla dolan zihin kategorileri sınıflama, düzenle- me, akıl yürütme ve benzeri işlevleri yerine geti- rin Yanıt A 18. Rasyonalizm bilginin kaynağının akıl olduğunu ve aklın doğuştan geldiğini kabul eder. Genel geçer doğruya akıl yoluyla ulaşılabilir. Verilen söz, en çok Tanrının varlığını da akıl yoluyla temellendiren rasyonalizme uyar. Yanıt E 19. 'Eşya aleminde varolduğunu zannettiğimiz düzen aklın eseridir' sözü aklın eleştirisini yapan İ. Kant'a aittir. Kant'a göre düzenleme, sınıflan- dırma ve benzerleri zihin kategorilerinin işlevidir. Yanıt B 20. Septisizme göre insan zihni değişmez bir gerçe- ğe ulaşamaz, genel geçer doğru bilgiye ulaş- mak sınırlı bir varlık olan inşan için imkansızdın Yargıda bulunmamak erdemdir. Yanıt A 21. Empiristlere göre bilginin kaynağı doğuştan gelen yetiler değil duyumlardan elde edilen 22. 23. Bölüm 6 Rasyonalist düşünür Leibniz'e göre insanın ruh- sal kabiliyetleri de doğuştandır. Yanıt C Descartes, doğru bilgiye ulaşmanın metodik şüphe ile mümkün olabileceğini söylemiştir. Modern felsefede şüpheciliği metod olarak orta- ya koyan filozof Descartes'tir. Yanıt C 2. YGS SORULARI Yardıma muhtaç aç bir çocuğu doyurma eyle- mini düşünün. Birçok inşan, bunun ahlaki açı- dan iyi bir davranış olduğu konusunda hemfi- kirdir. Peki, birini bunu yaparken izlediğimizde tam olarak gördüğümüz nedir? Aç birini doyu- ran kişi, yardıma muhtaç çocuk, çiğneme eyle- mi ve belki de çocuğun gülümsemesi. Ancak göremediğimiz, göremeyeceğimiz bir şey var- dır, 0 da eylemin aslını oluşturan "iyilik". Görülemediğine göre yok mu sayılmalıdır? Bence hayır. "İyi" olmadığında ahlaktan da söz edilemez. Oysa bende bir "İyi” fikri var. Bu parçadan hareketle, varlık hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Bir olandan türediği B) Birden çok ilkeden kaynaklandığı C) Değişmez olduğu D) Düşünülebilir Olduğu E) Oluş hâlinde olduğu (2012-YGS) Bir şey, ne görülebilir ne de duyulabilir bir Şeyse sözgelimi renksiz ve hareketsiz bir gaz kitlesiyse ne fotoğrafı çekilip görüntüsü alına- bilir ne de sesi kaydedilebilir. Fakat bu, gazın var olmadığı anlamına gelmez. Üstelik var olması sizin için yaşamsa bir önem de taşıya- bilir. Bu parça aşağıdakilerden hangisine "karşı örnek" oluşturur? A) Herakleitos'un varlığın bir oluş ve değişim içinde olduğunu ileri sürmesine B) Descartes'in varlığın ruh ve maddeden oluşturduğunu söyleyen düalist görüşüne C) Hegel'in, varlığı geist ve onun diyalektik sü- reciyle açıklamasına D) Demokritos'un varlığın atomlardan meyda- na geldiğini belirtmesine E) Berkey'in var olmak algılanmış olmaktır da- meşine (2011-YGS) 3. 4. Filler neden büyük, gri ve kırışıktır? Çünkü ufak, beyaz ve yuvarlak olsalardı aspirin olur- lardl. Ufak bir fil hayal ederek ona "ufak bir fil" diyebiliriz. Beyaz bir fil hayal ederek ona "beyaz bir fil” diyebiliriz. Kırışıksız bir fil de "kırışıksız bir fil" olur. Başka bir deyişle büyük- lük, grilik ve kırışıklık, Aristoteles'in bir fili fil yapan şeyin ne olduğunu tanımlama sınavını geçemez, Çünkü aspirin gibi ufak, beyaz ve yuvarlak bir şey bir fil olamaz ve böyle bir neş- neyle karşılaştığımızda aklımıza "Hey, ağzına attığın bir aspirin mi yoksa alışılmamış türden bir fil mi? diye sormak gelmez. Bu parçada varlıkla ilgili aşağıda verilenler- den hangisi sorgulanmaktadır? A) Zorunlu varlık / mümkün varlık ayrımı B) Özsel / ilineksel nitelikler C) Ana maddenin nelİği D) Madde ve form İlişkisi E) Var olma / olmama sorunsalı (2011-YGS) Biz, nesnelere anlam yüklâmekte ve böylece onla- ra "var olma” olanağı sağlamaktayız. Zaten varlık da ancak, bizim onunla ilgili Olarak elde ettiğimiz verilere göre gerçek bir "varoluş'a erişir. Yukarıdaki parça "varlık"ın temel problemlerin- den hangisinin sorgulanmasını gerekli kılar? A) B) C) D) E) deneyimlerdir. 68 Yanıt D YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK Özneden ayrı bir varlık alanı var mıdırl Varlık nasıl bir yapıya sahiptir? Hakikate ulaşmak mümkün müdür? Nesnelerden ayrı ideal varlıklar var mıdır? İnşan deneyimi varlığın tümünü kavrayabilir mi? (2010-YGS) 69