BEYLİKTEN DEVLETE OSMANLI
5. Yurtluk: Sınır boylarındaki askerlere ayrılan topraklardır,
6. Vakıf: Sosyal kurumların masrafları için aynlan topraklardır.
7. Mukataa: Gelirleri devlet hazinesine giden topraklardır.
Mülk Arazi : Devletin topraklan dışında kişilerin kendisine ait olan topraklardır. Bu
topraklan miras bırakma, satma ve vakfetme gibi kullanım haklan kişilere aittir,
1. Öşri Topraklar: Müslümanlara ait olan topraklardır.
2. Haraci Topraklan Müslüman olmayanlara ait Olan topraklardır.
Üretim:
Tarım : Oşrrıanll Devleti'nin en önemli gelir kaynağı tarım ürünlerinden alınan
vergilerdir. Devlet sahibi Olduğu toprağın kullanım hakkını köylüye verir ve yü-
kümlülüklerini yerine getirmesini beklerdi. Köylünün görevi; toprağı habersiz
terk etmemek, vergisini sipahiye ödemek, toprağı boş bırakmadan üretime
devam etmektir. Devletin görevi ise halkın huzur ve güvenini sağlamaktı.
Hayvancılık : Tarımdan sonra hawancılık köylünün bir diğer gelir ve uğraş
alanıydı. Et, süt, yün, ulaşım ve taşımacılıkta yararlanılan bir alandır. Hayvan-
cılığa bağlı olarak dokumacılık ve dericilik gelişme göstermiştir. Hawancılık-
la uğraşan halka konargöçer adl verilmekteydi. Hayvancılıkla uğraşanlardan
adetiağnam adı verilen vergi alınmaktaydı.
Ticaret : Osmanlı'nın kurulduğu coğrafi bölge önemli ticaret yollan üzerin-
deydİ, Yapılan fetihler sonrasında ticaretin ÖnerTIİ daha da artmıştır, Tarım ver-
gilerinden sonra devletin en önemli gelirini ticaret vergileri oluşturmaktaydı.
Bunun bilincinde Olan devlet adamları ticaretin gelişmesi Çin yerli ve yabancı
tüccarlara kolaylıklar sağlanışlardır.
Ticaret yollan üzerinde menzil adı verilen dinlenme ve barınma yerleri yapıl-
mıştır, Şehirlerde ürünlerin satıldığı bedesten, çarşı, kapan, pazar gibi alışveriş
mekanları yapılmıştır (Saman pazarı, at pazarı, odun pazarı, un kapanı, yağ
kapanı vb.). Esnaflar lonca teşkilatına bağlıydılar. Loncalar esnafların mesleki
ve ahlaki eğitimlerini sağlamakta, ürünlerin kalitesini kontrol etmekte, Çıraklık-
kalfalık- ustalık belgelerini almalarını kontrol ederlerdi. Muhtesip ve emin adı
verilen görevliler çarşı ve pazarda satılan malların denetimini yapmaktaydılar.
Kuruluş döneminde Osmanlı Devleti Anadolu ticareti için önemli olan şehirleri
ve limanları ele geçirmek amacıyla fetihler yapmıştır. Rumeli ve Balkan top-
raklannda ilerledikçe bu bölgelerdeki ticari faaliyetlerl de geliştirmek amacıyla
tedbirler almıştır,
TARİH EL KİTABI
