BEYLİKTEN DEVLETE OSMANLI SİYASETİ (1302-1453)
11. MURAT (KOCA MURAT GAZİ- HAYIR BABASI) (1421 - 1451)
ARİ
DERS
OT
II. Murat başa geçer geçmez Bizans tarafindan desteklenen amcası Düzmece Mustafa İsyanı ile uğraşır ve bu
isyanı bastırır.
ö 1422 yılında isyan eden kardeşi Şehzade Mustafa İsyanffnı da sonlandırarak saltanatını Edirne'de güçlendirir.
Osmanlı egemenliğine girmeyi kabul etmeyen İzmir Emiri Cüneyd Bey, Venedik hükûmetiyle dostane ilişkiler
kurarak Osmanlı karşıt bir tavır takındı. İzmir beyi, bu uzun soluklu mücadelenin ilk yıllarında aile fertleriyle
birlikte ortadan kaldırılarak Osmanlı ilerlemesinin önü açıldı.
6 Osmanlı-Venedik Savaşı, 1425'ten itibaren Mora ve Arnavutluk'ta yayıldı. Venedik donanması, 1429'da dü-
zenlediği Gelibolu Baskını'yla Osmanlı askerî gücüne önemli bir darbe indirmiş olsa da, 1430'da Selanik'i ele
geçiren Osmanlılar, mücadeleyi kendi menfaatleri doğrultusunda sonlandırdılar.
1435'te korkulan gerçekleşmiş ve Şahruh ikinci kez batıya yönelmişti. II, Murat, Timurlu kuvvetlerini asla kar-
şsına alma taraftarı değildi. Şahruh tarafindan yollanan hilatl kuşanarak Timurlu Devleti'nin yüksek iktidarını
tanıdığını duyurdu. Osmanlı sultanı, 1437'de, Şahruh ordusunun çekilmesinden sonra Karamanoğulları üzerine
sefere çıkarak Beyşehir ve Akşehir'i Osmanlı topraklarına kattı.
II. Murat, 143Yda Osmanlı ordusunun başında Sırp despotluğunun merkezi Semendire'yi ele geçirdi. Eflak
prensliği, Osmanlı hâkimiyetini tanıdı. Ertesi sene Osmanlıların hedefi, Orta Avrupa'nın kapısı olarak görülen
Belgrat olmasına rağmen yaklaşık alt ay süren kuşatmadan sonuç alınamadı.
144Üta II. Murat'ın Belgrad önlerinden çekilmesi, Osmanlı askerî tarihi bakımından facialarla dolu bir dönemin
başlangıcı oldu. Hünyadi Yanaş (Hunyadi Jânos: Osmanlı tarihlerinde Yanko) komutasındaki Macar birlikleri,
1441-1442'de Osmanlı uç beylerini ve Rumeli kuvvetlerini İzladi-Derbent Muharebesi'nde defalarca yenilgiye
uğrattılar. Macar ilerleyişini durdurmakta zorlanan Osmanlılar, Hünyadi Yanoş'un Sofya ve Niş'i almasına engel
olamadılar.
Karamanoğulları, batıdaki Osmanlı mağlubiyetlerini firsat bilip eski topraklarını almak için harekete geçtiler. II.
Murat, keskin bir politika değişikliği yaparak barış ve yatıştırma siyasetine dönmek zorunda kaldı. Edirne-Sege-
din Antlaşması'nı Macarlılar ile imzaladı.
Edirne - Segedin Antlaşması (1444)
Haçlılarla imzalanan bu ilk antlaşmaya göre;
Sırp Krallığı yeniden kurulacak ve Sırplar Osmanlı Devleti'ne vergi verecek,
Eflak, Osmanlılara vergi vermek koşuluyla Macaristan'ın himayesine bırakılacak,
» Antlaşma 10 yıl geçerli olacak, iki taraf arasında Tuna Nehri sınır olacakür.
ö Balkanlarda güvenliği sağladıktan sonra Anadolu'ya dönen II. Murat, Balkanlardaki fetihleri sırasında Osmanlı
topraklarına saldıran Karamanoğulları üzerine devrin âlimlerinden fetvalar alarak bir sefer daha düzenledi. II.
Murat'ın düzenlediği seferden çekinen İbrahim Bey, II. Murat ile Yenişehir Sevgendnamesi olarak bilinen bir
antlaşma imzaladı. Karamanoğulları Seferi'nden sonra II. Murat, tahttan kendi isteği ile çekilerek tahtı oğlu II.
Mehmet'e bıraktı. Sevdiği büyük oğlu Alâeddin Ali Çelebi'nin vefatıyla da sarsılan Sultan, Ağustos 1444'te tüm
yetkilerini oğlu II. Mehmet'e bırakarak Bursa'da inzivaya çekilmiştir
On iki yaşında tecrübesiz bir gencin Osmanlı yönetimine geçişi, içte ve dışta Osmanlı karşıtı faaliyetleri hızlan-
dırdl.
Akçahisar Subaşısı İskender Bey, ArnavutluYta Osmanlı Devleti'ni uzun yıllar uğraştıracak meşhur isyanın ilk
kıvılcımlarını bu tarihte çaktı.
Karamanoğulları, Beyşehir, Akşehir, Seydişehir ve Oklukhisarı'nı geri aldılar.
wwwdizgikitapcom
99
(fi SbLYALÇIN
