BEYLİKTEN DEVLETE OSMANLI SİYASETİ (1302-1453)
ARİ
DERS
OT
Kayıların gösterdiği gayretten dolayı Sultan; Söğüt'ü kışlak, Domaniç'i de yaylak olarak Kayılara vermiş ve Kayı-
lan Bizans'a karşı uç beyi olarak görevlendirmiştir.
Osmanlı Beyliği'ni kuran hanedanın menşeine dair iki farklı görüş ortaya atılmıştır. Bunlardan ilki; Ertuğ-
rul Gazi'nin babasının Süleyman Şah olduğu yönündeki rivayettir. İkincisi ise babasının Gündüz Alp olduğu
yönündeki genel kabul gören görüştür.
Aşıkpaşazâde, Neşrî ve Oruç Bey gibi tarihçiler, Ertuğrul Gazi'nin babasının Süleyman Şah olduğunu ve Onun Fl-
rat Irmağı'nı geçerken boğulduğunu, Caber Kalesi'ne defnedildiğini belirtmiştir. Bu anlatıyla Osmanlıların kökle-
ri, Anadolu'nun Fatihi Türkiye Selçuklularının kurucusu Kutalmışoğlu Süleyman Şah'a dayandırılmak istenmiştir.
ö Ancak son araştırmalar, göstermektedir ki Ertuğrul Gazi'nin babası Gündüz Alp'tır. AhmedÎ, Enverî, Ruhi Çelebi
ve Karamanî Mehmet Paşa gibi kişiler de bunu teyit eden şecereler hazırlamıştır. Ertuğrul Gazi'nin büyük oğlu-
nun isminin Gündüz olması da bunu desteklemektedir. Belki de Süleyman Şah Efsanesi; Osmanlıların, Türkiye
Selçuklularına vâris olduğunu kanıtlamak için ortaya atılmıştır.
Osmanlı kaynakları Osmanlıların faaliyetlerini karıştırmalar ve kulaktan dolma bilgilerle bu dönemin siyasi orta-
mına yerleştirmeye itina göstermişlerdir. Mesela çok ehemmiyet verilen Karacahisar'ın fethi Osmanlı tarihlerin-
de devletin ortaya çıkışının ve Selçuklu sultanı ile olan bağın temeli, dönüm noktası olarak ele alınır.
Karacahisar•. Eskişehir yakınlarında önemli bir kale/şehir durumunda olan Karacahisar, Osmanlı tarih geleneğin-
de Osmanlı Beyliği'nin Anadolu'daki ilk ele geçirdiği ve bağımsızlığını ilan ettiği yer olarak gösterilir.
Osmanlı'nın Kuruluş Tezleri
Osmanlı Beyliği'nin kuruluşu üzerine çalışmalar yapan tarihçilerin ileri sürdüğü nazariyeler farklılık göstermek-
tedir. Özellikle Paul Winek (Vitek), Mehmet Fuat Köprülü ve Halil İnalcık, beyliğin kuruluşu ile ilgili önemli
teoriler ortaya atmışlardır. Bu teorilerin karşılaştırılması önemlidir çünkü konu ile ilgili kaynakların yetersizliği,
tarihçileri mevcut kaynakları karşılaştırarak çıkarımlarda bulunmaya yönlendirmiştir. Genel kabul gören anlayışa
göre Osmanlı Beyliği, Bat Anadolu'da, Bitinya denilen bölgede kurulmuştur.
Bitinya; bugünkü Kocaeli, Sakarya, Bilecik, Bursa, İznik, Düzce, Yalova, Bolu, Bartın ve Zonguldak illerini kapsa-
yan coğrafi alanın Antik Çağ ve sonrasındaki adıdır.
D*aniç
Paul Witteknazariyesinde, Osmanlı Beyliği'nin kuruluşunu "Gaza Tezi" ile açıklamıştır. Wittek'in 1937'de Londra
Üniversitesi'nde açıkladığı bu teze göre Osmanlı Devleti'nin görkemli yükselişinin gerçek sebebi gazadır. İslam'ın
sınırlarım genişletmek çabası olan gaza ile devlet askerî fetihlerle ganimet elde etmeyi amaçlamıştır. Ayrıca
Wittek, Osman Bey'i Oğuz Kağan'a bağlayan şecerenin, II. Murad zamanında hanedan siyaseti doğrultusunda
oluşturulduğunu ve Osmanlıların, Kayı Aşireti ile de alakası bulunmadığını iddia etmiştir.
www.dizgikitap.com
85
SüLYALÇlN
