BEYLİKTEN DEVLETE OSMANLI
Osmanlı'da Devlet Anlayışı:
Osmanlı devlet anlayışına göre hakimiyet Allah'a aittir. Hükümdar ise Allah'ın
vekili olarak halkl adaletle yönetmek için görevlendirilmiştir. Bu anlayış eski-
den beri Türklerde olan kut anlayışının devamıdır.
Kut anlayışına göre ülke hanedanın ortak malıdır ve devlet oğullar ile hanedan
üyesi erkekler arasında paylaştırılmaktadır, Bu paylaşım taht kavgalarına ve
bazen devletlerin yıkılmasına neden oluyordu. Osmanlı Devleti kuruluşundan
kışa bir süre sonra devlete vereceği zararı en aza indirmek amacıyla ülke ha-
nadanın ortak malıdır anlayışı yerine l. Murat ülke padişah ve oğullarının ortak
malıdır anlayışını getirmiştir.
Şehzade adı verilen padişahın erkek ço-
cuklan devlet tecrübesi kazanması ama-
cıyla sancak ara (vilayet) sancak beyi ola-
rak gönderilirdi. Sancak sistemi adı
bu sistemde şehzadelerin yanında lala adl
verilen hocaları bulunmaktaydı. Bursa, Kü-
tahya, Manisa, Amasya gibi şehirler önemli şehzade sancaklarıydı.
Lala adı verilen hocalar şehzadelerin eğitiminden, yetişmesinden, devlet tecrübesi
kazanmasından sorumluydular. Lalaların birçoğu şehzade padişah olduğu zaman ya-
nında bulunur bazıları sadrazamlık makamı ile ödüllendirirlerdi. Fakat Osmanlı Devleti,
Büyük Selçuklulardaki atabeylik sistemi gibi lala adı verilen hocalara çok geniş yetkiler
vermeyerek merkezi otoriteyi korumaya çalışmışlardır.
Hükümdar ülkenin mutlak hakimiydi. Devlette teokratik ve monarşik yapı gö-
rülmektedir. Padişahın tek hakim olması onun her istediğini yapabileceği anla-
mına gelmemektedir. Şefli ve Örfi hukuka aykırı bir emir verrneşi ya da kanunu
uygulaması mümkün değildi.
Padişahın görevi halkı korumak, adaletli bir yönetim sağlamak, sefere çıkmak,
fetih hareketlerinde bulunmak, halkın rahat ve huzurlu yaşamını sağlarnaktl.
Halkın görevi ise kanunlara uymaktı.
Hükümdarlar bey, gazi, sultan, padişah, hüdavendigar, halife, hünkar gibi un
varılan kullanırlardı.
TARİH EL KİTABI
