4.
BESİNLERİN EMİLİMİ
Besin emilimi sindirim kanalının ağız, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsak bö-
lümlerinde gerçekleşir. Ancak emilimin büyük bir kısmı villus ve mikrovilluslar ile
yüzey alanı artırılmış olan ince bağırsakta gerçekleşir.
Bağırsak epitel hücrelerine geçen besinlerin villusların içinde bulunan kan kıl-
callarına ve lenf kılcallarına verilmesine emilim denir. Bağırsak boşluğundaki
besinlerin villuslardaki epitel hücrelerine geçişi besin tipine bağlı olarak pasif
taşıma ya da aktif taşma ile olabilir. Örneğin früktoz şekeri yoğunluğuna göre
bağırsak epitel hücrelerine kolaylaştırılmış difüzyonla geçerken; glikoz, amino
asitler, vitaminler bağırsak hücrelerine aktif taşıma ile pompalanır.
Kan Kılcalları ile Emilim :
Glikoz, amino asitler, suda eriyen vitaminler (B ve C grubu), su ve mineraller
villuslardaki kılcal kan damarlan tarafından emilir.
Kan kılcalları ile emilen besinler kapı toplardamarı ile karaciğere taşınır. Daha
sonra karaciğer üstü toplardamarından alt ana toplardamara geçerek kalbin
sağ kulakçığına gelir ve buradan atardamarlar ile vücuda taşınır.
34.
35.
a-
36.
5./Jnite [SİNDİRİM SİSTEMİ
Örnek Sorular
İnce bağırsakta hidroliz sonucu oluşan mo-
nomer besinlerin emilimi,
I. difüzyon,
II. fagositoz,
III. aktif taşıma
yöntemlerinden hangileri ile gerçekleşir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III C) ı ve II
D) ıveııı
E) II ve III
Aşağıda karaciğerle bağlantılı olan üç damar
verilmiştir.
Alt ana
toplardamar
Glikoz, amino asitler,
Villus epiteli Kan kılcalları Kapı toplar damarı
su, B ve C vitaminler
1
Kalbin sağ
Karaciğer
Sindirim kanalı
Aort
b
Alt ana toplardamar s— Karaciğer üstü toplar damarı 4— KARACİĞER
kulakçığı
•
•
Karaciğer, kapı toplardamarı ile gelen besinlerin kandaki miktarını sabit tutmak
için çeşitli düzenlemeler yapar.
Bol karbonhidrat içeren bir öğünden sonra; kapı toplardamarından gelen gliko-
zun bir kısmı karaciğerde glikojen olarak depolanır. Bu nedenle;
Kapı toplardamarındaki
Karaciğer üstü toplardamarındaki
glikoz derişimi
glikoz derişimi
Bu damarlar ile ilgili,
I. oksijen miktarı b a,
II. üre miktarı a b,
III. açlık durumunda glikoz miktarı a c,
karşılaştırmalarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
C) ı ve III
E) ı, il ve III
Açlık durumunda karaciğerde depolanan glikojenin hidrolizi sonucu oluşan gli-
koz kana verilir. Bu nedenle;
Karaciğer üstü toplardamarındaki
Kapı toplardamarındaki
glikoz derişimi
Lenf Kılcalları ile Emilim :
glikoz derişimi
Yağların sindirim ürünü olan yağ asitleri ve gliserol ile yağda çözünen vitaminler
(A, D, E, K) villuslardaki lenf kılcalları tarafından emilir.
Villusların epitel hücrelerine geçen yağ asiti ve gliserol molekülleri burada ye-
niden trigliseritlere dönüştürülür. Daha sonra trigliseritlerin çevresi fosfolipit,
kolesterol ve protein ile kaplanarak suda çözünebilir özelliğe sahip şilomikron
denilen küçük taneciklere dönüştürülür.
İnce bağırsakta emilen glikoz molekülleri
karaciğere gidene kadar,
kapı toplardaman,
karaciğer atardamarı,
karaciğer toplardamarı,
yapılarından hangilerinden geçer?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) ıveıı
31
D) Ive III
c
32
A
E) ve III
33
101
