BENİM HOCAM
Mondros Ateşkes Antlaşması ve Cemiyetler
Yararlı Cemiyetler
a)
b)
c)
d)
e)
f)
g)
h)
İ)
İzmir Müdafaa-1 Hukuk-u Osmaniye: Nurettin Paşa'nın gayretleri ile İzmirfin Yunanlar tarafından ilhak edilmesini önlemek amacıyla kuruldu.
Reddi İlhak: İzmir'in ilhak edilmesini Önlemek amacıyla kuruldu.
Trabzon Muhafaza-İ Hukuk Cemiyeti: Trabzon ve çevresinde Pontus Rum Devletihin kurulmasını engellemek amacıyla kuruldu. Erzurum Kongresi'nin
toplanmasında etkili olmuştur.
Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Cemiyeti: Ermenistan Devleti'nin kurulmasını engellemek amacıyla kurulmuştur. Erzurum Kongresihin toplanmasında etkili
olmuştur, Bu cemiyet Le Pays, (Vatan) Hadisat ve Albayrak gazetelerini çıkarmıştır.
Trakya papeli Cemiyeti: Cafer Tayyar Paşamın gayretleri İle Trakya'yı, Yunan İşgalinden kurtarmak İçin kuruldu. Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini düzenlemiştir.
Osmanlı Devleti'nin yıkılması hâlinde "Trakya Cumhuriyeti'ni kuracaklarını ilan ettiler. Bu cemiyet Yeni Edime ve Ahali gazetelerini çıkarmıştır,
Kilikyalılar Cemiyeti: İstanbul'da kurulmuştur. Adana ve çevresini Fransız ve Ermeni işgalinden kurtarmayı amaçlamışlardır. Pozantı Kongresihi toplamışlardır,
Anadolu Kadınları Müdafaa.i Hukuk Cemiyeti: Sivas Valisı"nin eşi Melek Reşit Hanım'ın ve Mustafa Kemal'in gayretleriyle kuruldu,
Millî Kongre Cemiyeti: Kurucusu Dr. Esat Işıktır. İşgalleri basın ve yayın yoluyla protesto etmiştir, Dr. Esat Işık yayımladığı raporunda işgallerin yetersiz kalması
hâlinde Kuvayımi[liye'nin kurulacağından ilk defa bahsetmiştir.
Gizli Karakol (Mim -Mim): İstanbul 'dan Anadolu'ya silah sevkiyatı yapm Işlardır, İstihbarat faaliyetlerinde bulunmuşlardı r, "Zabitan' adı verilen İstihbarat teşkilatı
kurmuşlardır,
Kars İslam Şûrası: İlk yararlı cemiyettir. Yakup Şevki Paşahın gayretleri ile kurulmuştur. İngilizlerin Karşı işgal edeceği söylentisi üzerine kurulmuştur. Kısa süreli
"Cenubi Garbi Kafkas Hükümeti" adında bir hükümet kurmuşlardır.
2. ZARARLI CEMİYETLER
a. Azınlıkların Kurdukları
a) Etnik-i Eterya: MondrosAteşkesAntlaşması hdan Önce kuruldu. (Aleksander
İpsilanti tarafından 1814'te kurulmuştur,) Amacı Megali İdea)" (Büyük
Yunanistan) gerçekleştirmektir.
b) Mavri Mira (Kara gün): Megali İdeayı gerçekleştirmeyi amaçlamıştır.
Ayrıca Kardeş Cemiyeti, Rum İzcilik Okulu, Yunan Kızılhaç'ı Rum Göçmenleri
Komisyonu ve Patrikhane tarafından desteklenmiştir.
c) RumRmtus:Samsun merkezli "Pontus RumDevletrnİ kurmayı amaçlamıştır,
d) Hmçak ve Taşnak: Hazar Denizihden Antalyaya kadar bir Ermeni
devleti kurmayı hedeflemişlerdir. Ermeni Patriği Zaven Efendi tarafından
kurulmuştur. (Megali Armenia'yı -Büyük Ermenistan- kurmayı amaçlamıştır.)
e) Macabi Cemiyeti (Alyans İsrailit): Anadolu içindeki Yahudilerin haklarını
korumak ve Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurmayı amaçlamıştır,
a)
b)
c)
d)
e)
f)
b. Türklerin Kurdukları
Wilson Prensipleri: Kurtuluşu ABD'nin himayesine girmekte görmüşlerdir,
Halide Edip, Ahmet Emin, Refik Halit en önemli üyeleridir,
İngiliz Muhipleri (Sevenleri): Kurtuluşu İngiliz devletinin himayesine
girmekte görmüşlerdir,
Sulh ve Selameti Osmaniye ve Teali İslam: Kurtuluşu padişahtan gelecek
emirlere bağlamıştır. Teali İslam Cemiyeti ileride TBMM'ye karşı Konya'da
başlayan isyanda etkili olmuştur,
İtilaf: İttihat ve Terakkiye karşı kurulmuştur, Millî Mücadelehin
yapılmasına karşı çıkmıştır. Nedeni ise Mustafa Kemal'in eski İttihatçı
olması ve onlara göre hayalperest olmasıdır.
Kürt Teali: Güneydoğu Anadolu'da bir Kürt devleti kurmayı amaçlamıştır.
Askerî Nigehban Cemiyeti: Asker kaçaklarının oluşturduğu bir cemiyettir.
