BENİM HOCAM
Güney Afrika Cumhuriyeti'nde ise özgürlük savaşçısı anlamına gelen "Mathba•
lakaplı Nelson Mandela siyahi halka yapılan ırkçılığa karşı mücadele etmiştir.
1994 seçimlerini kazanan Mandela ülkesinin ilk siyahi cumhurbaşkanı
olmuştur.
Bölge ülkeleri Soğuk Savaş Dönemi'nde ekonomik ve ticari alan-
da iş birliği yapmak için ASEAN'I (Güneydoğu Asya Milletleri Bir-
liği) kurdular. 1967 yılında kurulan bu teşkilatın kurucu üyeleri; Fi-
lipinler, Tayland, Malezya, Endonezya ve Singapur'dur.
z Fransa'nın Cezayİeİ İşgali
Osmanlı egemenliğinde "dayı"lar tarafından yönetilen Cezayir
1830'da Fransa tarafından işgal edildi. 1871 'de Cezayirliler Mu-
hammed el-Mukrani önderliğinde Fransız yönetimine karşı ayak-
lanmalarına rağmen isyanları kanuni bir şekilde bastırıldı. 1931 'de
ise Abdülhamit bin Badis önderliğinde Cezayirli Müslüman Âlim-
ler Cemiyeti kuruldu ve parolasını "Dinimiz İslam, dilimiz Arapça,
vatanımız Cezayir" olarak belirledi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra
5 Ağustos 1945'te Cezayir'de yapılan bir törende Cezayirlilerin
Cezayir bayrağı taşıması üzerine Fransa tank ve savaş uçaklarını
kullanarak 40.000 Cezayirliyi katletti. Bu olay tarihe "Setif Katliamı"
olarak geçti.
NOT
1945teki Setif Katliamı sonrası Cezayirli
Cemile Buhayra da "Cezayir Ulusal Kur-
tuluş CephesThe katildi. 195Tde yakala
narak idama mahkûm edildi, Uluslararası
idam cezası bozularak 1960ta serbest
bırakıldı. Cemile, Cezayir ve Afrika dire-
nişinin simgesi hâline geldi.
Cemile Buhayra
Cezayiide 1 Kasım 1954'te başlayan ayaklanma Fransa'da
iktidara gelen De Goulle'nin 1962'de Evian Antlaşması'nı
imzalayarak Cezayir'in bağımsızlığını tanımasıyla son buldu. Yeni
kurulan devlet, Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti adını aldı.
E. SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ'NDE TÜRKİYE
1. Soğuk Savaş Dönemi'nde Türk Dış politikası
a. Türkiye'nin NATO'ya Girişi (1952)
Türkiye'nin BM'nin oluşturduğu güçlerin arasına Kore Sava-
şl'na asker göndermesi, savaşta Türk askerlerinin üstün cesa-
reti, Türkiye'nin stratejik konumu, NATO'nun SSCB'ye yakın olan
Türkiye'de üs kurma düşüncesi sonucunda 15 Eylül 1951'de
NATO Türkiye ve Yunanistan'ın NATO'ya girmesine karar verdi.
TBMM'de 18 şubat 1952 tarihinde NATO'ya girişi onayıadl.
4)
fi
Soğuk Savaş (19417 - 1990)
b. Balkan Paktı'nın Kurulması (1953)
Türkiye, Yugoslavya ve Yunanistan'ın 2 Şubat 1953'te
"Dostluk ve İş Birliği Antlaşması"nı imzalamasıyla Balkan Paktı
kuruldu, Paktın amacı üye ülkeler arasında ekonomik ve kültürel
iş birliğini geliştirmek, sorunları barışçıl yollarla çözmek, ortak
savunma konusunda iş birliği yapmaktı.
c. Bağdat Paktı'nın Kurulması (1955)
24 Şubat 1955'te Türkiye - Irak arasında imzalanarak bu pakt
kuruldu. Paktın amacı; Orta Doğu'da yaşanan istikrarsız ortamda
savunma ve güvenliği sağlamaktı. Daha sonra bu pakta İngil-
tere, İran ve Pakistan da katıldı. 1958'de Irak'ta krallık rejiminin
yıkılması sonucu, Irak pakttan ayrıldı. Irak'ın ayrılmasıyla paktın
merkezi Ankara'ya taşındı. 1959'da ise adı "Merkezi Antlaşma
Örgütü” (CENTO) olarak değiştirildi, 20 yıl devam eden bu örgüt-
ten Iran ve Pakistan'ın ayrılması sonucu pakt fiilen sona erdi.
2. Türkiye'de Hayat
a. Siyaset
II. Dünya Savaşı'ndan sonra Batı'nın demokrasi fikirleri ülke-
miz aydınlarını da etkilemişti, Özellikle aydınların yazıları ve halkın
demokrasi talepleri çok partili hayata geçişte etkili oldu. İsmet İnö-
nü' nün de çok partili hayata geçilmesini isteyen demeçlerde bulun-
maşından hemen sonra Nuri Demirağ tarafından "Milli Kalkınma
partisi" kuruldu. (1945) Millî Kalkınma partisinin kurulmasından
sonra CHP milletvekilleri Celal Bayar, Adnan Menderes, Re-
k Koraltan ve Fuat Köprülü'nün parti kanunlarında değişiklik
yapılmasını istediği kanunun CHP yönetimi taralından reddedil-
mesi üzerine "Dörtlü Takrir" diye nitelendirilen bu milletvekilleri
CHP'den ayrılarak 1946 yılında Demokrat Partiyi (DP) kurdular,
7 Ocak 1946'da resmi olarak Demokrat Partinin kurulmasıyla;
• Türkiye tarihinde ilk olarak tek dereceli seçim sistemine
geçildi.
• Gazete kapatma yetkisi hükûmetten alınarak mahkemelere
verildi.
Toprak mahsülleri vergisi kaldırıldı.
Üniversitelere özerklik verildi,
Bu gelişmeler sonucunda aynı yıl 13 parti daha kuruldu ve ilk
defa 1946 seçimlerine birden fazla siyasi parti katildi. Seçimleri
CHP kazanırken DP 69 milletvekili ile meclise girdi.
Türkiye'de 1948'de ise seçim kanununda bazı değişiklikler ya-
Pildi. Buna göre;
• Siyasi parti temsilcilerinin seçim kurullarında yer alması ka-
bul edildi.
• Belediye başkanı ve meclis üyeleri seçim komisyonlarında
görev almayacak ve komisyon üyeleri seçim kurullarınca
yalnızca seçmenler arasından seçilecekti.
