5.
Benden selam olsun Bolu Beyi'ne
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
At kişnemesinden kargı şeşinden
Dağlar seda verip seslenmelidir
Düşman geldi tabur tabur dizildi
Alnımıza kara yazı yazıldı
Tüfek icad Oldu mertlik bozuldu
Eğri kılıç kında paslanmalıdır
Yukarıdaki şiirin nazım şekli ve nazım türü aşağıdaki-
lerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
A) Koşma - güzelleme
B) Semai
- koçaklama
C) Destan - ağıt
D) Koşma - koçaklama
E) Semai
- güzelleme
6.
7.
8.
9.
Dadaloğlu,
Bu cümle aşağıdaki seçeneklerin hangisiyle sürdürü—
lürşe bir bilgi yanlışlığı olur?
A)
B)
C)
D)
E)
şiirlerinde hep heceyi kullanmış, divan şiirinden hiç
etkilenmemiştir.
Derviş Paşa'ya karşı ayaklanmış, "Ferman padişahın
dağlar bizimdir" dizeleriyle ünlenmiştir.
koçaklamanın ve kavganın şairi olarak tanınmıştır.
19. yüzyılda yaşamış Çukurova'da çok tanınan bir
ozanımızdır.
edebiyatımızın ünlü kalem şairlerinden biridir.
III.
Aşık edebiyatının en uzun şiirleridir.
Hecenin 8'Ii veya 11'Ii kalıplarıyla söylenebilir.
Sosyal bir konuda Olabildiği gibi bireysel konularda
da söylenebilir.
Yukarıda hakkında bilgi verilen nazım biçimi aşağıda-
kilerden hangisidirl
A) Destan
D) Semai
B) Varsağı
E) ilahi
C) Koşma
Gönül yaylasının yavru maralı
Dağlardan, taşlardan sakın ha sakın
Dumanlı, rüzgârlı, karlı, borall
Amansız kışlardan şakın ha şakın
Abdürrahim Karakoç'a (1932-2012) ait bu dizeler için
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) "Gönül" ve "yayla" sözcükleri arasında teşbihibeliğ
Oluşturulm
B) "yavru maral" sözü benzetme ilgisiyle sevgilinin yerine
kullanılıp açık istiare yapılmıştır.
C) Anlamca birbiriyle ilgili kelimeler bir arada kullanılarak
tenasüp sanatı oluşturulmuştur.
D) 6 4 5 duraklı hece ölçüsüyle yazılan bu dörtlük halk
şiiri geleneğine uygundur.
E) 1 ve 3 dize İle 2 ve 4. dizelerde aynı tür uyaklar kulla-
nılmıştır.
139
Çağır Karac'oğlan çağır
Taş düştüğü yerde ağır
Yiğit sevdiğinden soğur
Sarılmayı sarılmayı
Bu dizeler İçin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Bir şiirin son dörtlüğünden alınmıştır.
B) İkinci dizede irsalimesel sanatı yapılmıştır.
C) Sözcük tekrarlarından yararlanılmıştır.
D) Bir semaiden alınmıştır.
E) Divan şiiri mazmunlarına başvurulmuştur.
ÖĞREN
Divan, selis, kalenderi, satranç, vezn-i aher ve bazı se-
mailer, kalem şuarası olan halk şairleri tarafından aruzla
yazılan şiirlerdir.
ÖĞREN
Halk edebiyatında "b — p — m — v — f' dudak ünsüzlerini
kullanmadan şiir söylemeye ve atışma yapmaya "lebdeğ-
mez" yani "dudakdeğmez" denir.
DİKKAT
Zincirleme veya zincirbent koşmada her dörtlüğün son di-
zesİndekİ katiye oluşturan kelime, bir sonraki dörtlüğün İlk
dizesinde tekrarlanır. Dize ortaları uyaklı ise musammat
koşma, cinasll kafiyeye sahip olanlara tecniş koşma, Şar-
ki gibi nakaratlı olanlara kavuştakll koşma, son dizelere
beş hecelik fazlalık eklenirse ayaklı koşma, dört dizeden
fazla dizelerle ve özellikle araya mâni atılmasıyla yazılan
koşmalara yedekli koşma denir.
o
