BASINÇ
Birim yüzeye dik etki eden kuvvete basınç
denir. P ile gösterilir.
Birimi newton / metre2 dir. Basıncın özel bi-
rimi ise Pascal (paskal) Olup Nim2 1 pas-
kaldır. A yüzeyine F kuvveti düzgün olarak
dağılmış şekilde uygulanırsa basınç;
eşitliği ile bulunur. F, basınç kuweti adını
alır, birimi Newton'dur. A, yüzey alanı olup birimi m2 dir.
DİKKAT
Yüzeylere giricilik basınçla ilgili bir kavramdır. Kuma, toprağa
konulan tuğlanın kurna saplanma miktarını basınç belirler. Ek-
meği kesmek için bıçağın keskin kısmının basıncı çok büyük-
tür. Bu nedenle ekmeği kolayca keser. Raptiye, çivi gibi nes-
nelerin basıncı büyük Olduğu için tahtaya rahatlıkla girer. Okul
çantasının askılığı ince ise basınç büyük olup omzumuzu acı-
tır. Bu durumda askılığın kalın olması istenir. Futbolcular yere
ayaklarının iyi tutunması için basıncı artıran krampon giyerler.
Deniz dibinde basınç çok büyük olduğu için özel elbise giyi-
lir, giyilmediği tadirde kalp atışı zorlaşır. Basınç suyun donma
ve kaynama sıcaklığını da değiştirir.
Basınç Kuvveti
P basınç ile bu basıncın uygulandığı yüzey alanı A'nın çarpımı ba-
şınç kuwetidir.
Bu ifadedeki P basıncı, A yüzeyinin tam ortasının basıncıdır. Ya-
tay yüzeyler için bu ifade önemli değildir ancak düşey ve eğimli
yüzeylerde önemlidir.
Basınç konusu;
1. Katıların Basıncı
2. Sıvıların Basıncı
3. Gazların Basıncı
4. Akışkanların Basıncı
başlıkları altında işlenecektir.
I. Katıların Basıncı
Katıların ağırlıklarının etkisi ile taban-
lanna yaptıkları basınca katı basıncı
denir. Ağırlığı G, taban alanı A olan
katının basıncı;
olur. Katılarda basınç kuweti;
Olur. Görüldüğü gibi katının basınç kuweti ağırlığı kadardır.
Katılarda basınç kuvveti, katının
ağırlığına eşittir, ancak cisim ya-
tay düzlemde serbest halde ol-
UNUTMA
Homojen yapılı içi dolu katı silindir, dikdörtgenler prizması,
küp biçimindeki cisimlerin basıncı,
p— h.d.g
eşitliğiyle kolayca bulunur.
Bunun nedeni,
d
G
V.d.g
(A. h) .d.g
pzh.d.g
olmasından dolayıdır. Sıvıların basıncının böyle bulunacağı
görülecektir. O halde, düzgün yapılı katıların basıncı sıvı ba-
sınanın bulunması ile aynıdır.
