• Baklagillerin kökündeki nodüllerde yaşayan Rhizobium cinsi bakteri, hava-
nın azotunu (NH3) olarak toprağa bağlar. Bu molekül amonyum NH4 ya
da nitrat tuzuna N05 dönüşerek baklagil tarafından kullanılır. Baklagil ise
bakteriye besin ile barınacak ortam sağlar.
• Mikoriza, mantar ve bitkiler arasında oluşur. Mantar hifleri; su ve mineral-
lerin, özellikle fosfatın emilmesi için bitkiye geniş bir yüzey sağlarken aynı
zamanda bitkinin fotosentez ürünlerinden faydalanır.
• İnsan bağırsağındaki bazı bakteriler kendileri için uygun yaşama ortamı bu-
lurken, inşan için B ve K vitaminlerini üretirler.
• Otçul hayvanların işkembelerinde yaşayan selüloz sindirici bakteriler besin
ve barınağa sahip olurken, otçul hayvanda selülozdan yararlanmış olur.D•
Termitler (beyaz karınca), yediği odundaki selülozu bağırsaklarında yaşa-
yan kamçılı tek hücreli canlı yardımı ile sindirirler. Buna karşılık, kamçılı tek
hücreli canlıya besin ve barınak sağlar.
• Tohumlu bitkiler ve onların polenlerini taşyan tozlaştırıcı böcekler birbirleri-
ne karşıkil yarar sağlarlar. Böcek, bitkilerin polenlerinin yayılmasını sağlar-
ken kendisi de bitkiden beslenir.
Tohumlu bitkiler ile böcek ve kuş gibi hayvanlar
arasında mutualizm görülür.
Türler arasında zorunlu olmayan mutualizme gevşek mutualizm denir.
Timsahlar ile timsahların ağzında kalan besin atıkları ve parazitleri yiyen kuş
türleri arasındaki ilişki bu duruma örnektir.
/.BöCüm / Canlılar Arası Yaşama ve Beslenme İlişkileri
(2013- LYS)
16.
17.
a-
18.
Örnek Sorular
Bir ekosistemde çevre kirliliğinin artması
sonucunda ayrıştırıcı popülasyonların bü-
yüklüğünün hızla azalması, bu ekosistem-
deki,
temel üretici,
birincil tüketici,
ikincil tüketici
popülasyonlarından hangilerinin büyüklü-
ğünü etkiler?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) I ve II
D)lve III
E) II ve III
(2012 - YGS)
Bir baklagilin köklerinde simbiyotik yaşa-
yan bakterilerin faaliyetini olumsuz etkile-
yen çevresel bir etmenin, aşağıdaki madde-
terden hangisinin bitki kökleriyle alınımını
engellemesi beklenir?
A)
Azotlu bileşikler
B)
Potasyum
C)
Magnezyum
D) Klor
E)
Fosfor
Bal özü almak için adaçayı bitkisinin çiçeğine
gelen an, beslenmesi sırasında başıyla kısır po-
len kesesini sapa bağlayan kısma bastırır. Bu
arada verimli kese arıya çarpar ve polenler an-
nın sırtına yapışır. Bu an beslenmek üzere diğer
adaçayı bitkilerine gittiğinde, vücuduna yapışan
polenler bu çiçeklerin tepeciğine taşınır.
Buna göre, adaçayı bitkisi ile bu arılar ara-
sındaki ilişki tipi aşağıdakilerden hangisi-
dir?
A) Kommensalizm
C) Yarı parazitlik
B) Mutualizm
D) Dış parazitlik
E) Saprofitlik
13
B
14
c
(2017 - LYS)
15
213
