B) Temel Doku
Bitkinin kök, gövde ve yaprak gibi organlarında örtü ve iletim dokusu
dışında kalan kısımları doldurur. Temel doku çok farklı görevleri (depo,
fotosentez ve destek) yerine getirebilir. Temel dokunun parankima, kol-
lenkima ve sklerenkima doku çeşitleri vardır.
1. Parankima dokusu
Bitkinin tüm organlarında bulunur. Hücreleri canlı, ince ve esnek çeperli, bol
sitoplazmall ve küçük kofulludur. Meristem doku hücrelerinin farklılaşmasıyla
oluşur. Parankima; fotosentez, solunum ve depolama gibi çok önemli meta-
bolik görevleri yerine getirir. Ayrıca dokuların onarılmasını sağlar. Farklılaş-
ması en az düzeyde olan parankima hücrelerinden uygun koşullarda yeni bir
bitki oluşturmak mümkündür.
Özümleme (asimilasyon) parankiması, otsu ve genç gövdelerde, yaprak
yapısında alt ve üst epidermis arasındaki bölge olan mezofıl tabakasında bu-
lunur. Mezofil tabakasında bulunan palizat ve sünger parankiması hücreleri
kloroplast taşır, fotosentez yapar. Sünger parankimasını oluşturan hücreler,
palizat parankimasına göre daha az kloroplast taşır ve hücreler arası boşluk-
BİRLİKTE ÇÖZELİM
I. Sklerenkima
II. Parankima
III. Kollenkima
Yukarıda verilenlerden hangileri temel doku
İçerişinde yer alır?
A) Yalnız I
D) II velil
B) ı veli
C) ıveııı
E) l, II ve III
ları daha fazladır.
lü17fifiög
Storna
Kütikula
Üst epidermis
Palizat
parankiması
Sünger
parankiması
Alt epidermis
Kütikula
Depo parankiması; kök, gövde, meyve ve tohumda bulunur. Su ve organik
besin depolar. Örneğin; Kaktüste su, zeytinde yağ, fasulyede protein ve pata-
teste nişasta depo eder.
İletim parankiması, iletim demetlerinin etrafında yer alan parankima hücre-
erinden oluşur. Ozümleme parankiması ile diğer dokular arasında organik
besin iletimi, iletim demetleri ile bitkinin diğer dokuları arasında su ve mineral
alışverişinde görev alır.
Havalandırma parankiması, genelde su ve bataklık bitkilerinin kök ve göv-
delerinde hava depo eden parankima hücreleridir. Çok sayıda hücreler arası
boşluğa sahiptir. Bu hücreler, havanın yetersiz olduğu ortamlarda bitkinin gaz
alışverişi yapmasına yardımcı olur.
142
Bitkinin kök, gövde ve yaprak gibi organlarında
örtü ve iletim dokusu dışında kalan kısımları temel
doku örter. Temel doku; kollenkima, sklerenkima
ve parankima olmak üzere 3 çeşittir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
BÖLGE
Parankima doku hücreleri ihtiyaç hâlinde
hormonların etkisiyle yeniden bölünme
özelliği kazanarak sekonder meristeme dö-
nüşebilir.
SIRA SENDE - 4
I. İletim
II. Depo
III. Havalandırma
Bitkide parankima dokusu yukarıda verilen
olaylardan hangilerini yerine getirebilir?
A) Yalnız I
D) II veııı
B) iveli
C) ivelll
E) ı, II ve III