b. Dereceli Silindir ile Hacim Bulunması
Cisimlerin hacimleri, sıvı dolu dereceli silindire cismin tamamı dal-
dırılarak sıvının yükselmesiyle bulunur. Aynca taşma seviyesine
kadar sıvı dolu kaba cisim tamamen daldırarak taşan sıvı hacmi
Maddelerin hacimlerine bağlı olarak kütlelerinin değişim grafiği
çizilirse bir doğru elde edilir. Grafiğin eğimi özkütleyi verir.
bulunur. Bu hacim cismin hacmine eşittir.
100
tana d
(Sıcaklık sabit)
DİKKAT
d (Özkütle)
Hacim
100
300 cm3 seviyesine kadar Su dolu Ölçekli kaba, suda erimeyen
bir cisim şekildeki gibi konulduğunda su seviyesi 400 cm3 e çık-
tığında,
v
v
- 400-300
100 cm3 bulunur.
100
ı-
Özkütle (diğer adı yoğunluk) doğrudan ölçülerek bulunamaz.
Kütle ve hacim ölçülerek hesaplanır.
UNUTMA
Maddelerin sabit sıcaklık ve
basınçta kütle - hacim grafik-
leri çizilirse, grafiklerin doğ-
rultusu *fır noktasından geç-
mek zorundadır. Yanda A ve
B bir maddeye ait olabilirken
C olamaz.
Hacim
rn2
Sıvıda erimeyen ve sıvıya tamamen giren cisim taşırma kabına
konulduğunda taşan şu hacmi cismin hacmine eşit olur:
z 100 cm3
cisim ¯ taşan
3. Özkütle
Bir maddenin birim hacminin kütlesine özkütle denir, d harfiyle
gösterilir, Katı ve sıvılar için sabit sıcaklıkta, gazlar için sabit sıcak-
ilk ve sabit basınçta ayırt edicidir. Sl'daki birimi kg/m3 tür. Günlük
yaşamda en çok gicm3 kullanılır.
Hacmi V, kütlesi m olan bir maddenin özkütlesi;
eşitliğiyle bulunur.
Kütleleri mı ve m2, hacimleri VI ve V2 Olan sıvılar homojen olarak
karıştırılırsa, kanşmın Özkütlesi;
mı + m12
2
eşitliği ile bulunur.
Karışımın özkütlesi, karışıma giren sıvılardan Özkütlesi en büyük
olandan daha küçük, en küçük Olandan daha büyüktür. İki sıvı-
mn homojen karışımında, karışımın Özkütlesi karışmda hacmi faz-
la Olan sıvının Özkütlesine daha yakın olur.
