B. ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ
Sinir sisteminin beyin ve omurilik dışında kalan bölümüne çevresel sinir şiş-
temi (ÇSS) denir,
Beyinden 12 çift sinir çıkar. Bu sinirlerden 10. sinir çiftine vagus siniri adı
verilir, Vagus siniri, akciğer, kalp, pankreas ve bağırsaklara uzanan parasem-
patik bir sinirdir,
Omurilikten 31 çift sinir çıkar, bunlar duyu ve motor nöronlarıdır,
Çevresel sinir sistemi, duyu ve motor sinirleri olmak üzere iki bölümde ince-
[enir. Duyu sinirleri uyarıları duyu organlarından veya diğer organlardan alarak
merkezi sinir sistemine taşıyan (getirici) nöronlardır. Motor bölümündeki sinirler
ise merkezî sinir sisteminden aldıkları cevabı tepki verilecek organa ileten (gö-
türücü) nöronlardır,
Çevresel Sinir Sistemi
SİNİR SİSTEMİ
Örnek Soru
Çevresel sinir sistemi (ÇSS) ve merke-
zi sinir sistemi (MSS) İle İlgili aşağıda-
ki öğrencilerin yaptığı açıklamalardan
hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Duyu Bölümü
Motor Bölümü
Nisa: ÇSS sinir sisteminin beyin ve
omurilik dışında kalan bölümüdür.
Tuana: Beyinden çıkan 12 çift, omuri-
likten çıkan 31 çift sinir ÇSS'ye aittir,
Deniz: MSS'den beyinden çıkan mo-
tor sinirler omurilik soğanında çapraz
yapar _
Kenan: Duyu sinirlerinin birçoğu MSS
kısmı olan omurilikten çapraz yapa-
rak beyne geçer,
Dilara: Refleksler sadece ÇSS ile
gerçekleştirilir.
Somatik Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Sempatik Parasempatik
Enterik
Bölüm
Bölüm
ı. SOMATİK SİNİR SİSTEMİ:
Bölüm
Bilinçli kontrolden sorumludur, Çoğunlukla istemli olarak çalışır, İskelet kaş-
larına İmpulş taşır. Somatik sinirlerin hücre gövdeleri merkezi sinir sisteminde
bulunur.
Aksonları doğrudan iskelet kaşlarına gider. Aksonları miyelinli ve kalın, do-
layısıyla impuls iletimleri hızlı sinirlerdir.
2. OTONOM SİNİR SİSTEMİ:
Merkezi sinir sisteminden çıkan ve kalp kası ve düz kas gibi istemsiz ça-
lışan kaslara uyarı götüren genellikle miyelinsiz motor nöronlarından oluşur.
Otonom sinir sisteminin sempatik, parasempatik ve enterik bölümü birlikte
sindirim, kard'yovasküler, boşaltım ve endokrin sistem organlarını kontrol eder.
Sempatik ve parasempatik sinirler organ işlevlerini kontrol etmede çoğunlukla
zıt çalışırlar (antagonist).
Genellikle her bir Ç organa bir sempatik, bir parasempatik sinir hücresi ula-
şır. Bu nöronlar, iç organın çalışmasını kontrol eder, gerektiğinde organın çalış-
maşını hızlandırır veya yavaşlatır,
Dilara'nın yapmış olduğu açıklama
Çözüm:
yanlıştır. Çünkü; omurilik soğanı ve orto beyin
gibi kısımlarda çeşitli refleksleri kontrol eder.
Örneğin; göz bebeğinin büyüyüp küçülmesi
bir refleks olup, orta beyin tarafından kontrol
edilir.
Cevap E
Not al...
21
