1. Azot Fiksasyonu (Azot bağlama)
Atmosferik azotun değişik formlarda toprağa bağlanmasıdır.
Yıldırım ve şimşek olaylarıyla açığa çıkan enerji ile serbest
azot, oksijen ve hidrojenle tepkimeye girerek nitrit ve nitrata
dönüşür. Oluşan bu bileşikler yağmurla toprağa düşer. (Abi-
yotik azot fiksasyonu)
Bazı bakteriler (Rhizobium, Azotobakter ve Siyanobakteriler)
atmosferdeki azotu tutup toprakta nitrat tuzlarına dönüştürür.
(Biyotik azot fiksasyonu)
DİKKAT
İnsanlar tarafından nitratlı suni gübrelerin üretilmesi ve bunla-
rın tarımda kullanılması topraktaki azot tuzlarının artışına ne-
den olur.
2. Asimilasyon (yapıya katma)
Bitkilerin öncelikli tercihi amonyumdur (NH44). Topraktan nit-
rat (N05) alınmışsa önce enzimlerle amonyuma dönüştürü-
lür ve organik besin sentezinde kullanır. (amino asit, vitamin,
organik baz, nükleik asit)
L) Otçul hayvanlar bitkileri, etçil hayvanlarda otçulları yiyerek
azot ihtiyaçlarını karşılarlar. (Bu olay beslenme yoluyla ger-
çekleşir,)
3. Ayrıştırıcı Faaliyeti (çürükçül faaliyetler)
Bitki ve hayvanların organik atıkları ve Ölen organizma kalın-
tılarının ayrıştırıcılar tarafından parçalanarak NH3 'ün açığa çık-
ması olayıdır,
4. Nitrifikasyon
Topraktaki bazı bakterilerin enerji elde etmek için NH3'ü ok-
şifleyerek Önce nitrit sonra nitrata dönüştürmesi olayıdır. Elde
ettikleri enerjiyi ise besin üretiminde kullanırlar. (Kemosentez)
Böylece bitkinin kullanabileceği azotlu bileşikler Oluşturulmuş
olur.
[l Nitrat ve amonyum iyonları bitki kökleri ile alınır ve fotosen-
tezle azotlu organik bileşikler üretilir.
Azotlu bileşikler besin zinciri yoluyla tekrar diğer tüketicilere
Nitrifikasyonu sadece bazı prokaryotik canlılar yapabilir.
DİKKAT
Nitrifıkasyon sonucu toprak azot tuzlan bakımından zenginle-
şir Dolayısıyla toprağın verimi artar.
5. Denitrifikasyon
Toprakta bulunan N02- ve N03¯ün serbest azota (N2) dönüş-
türülmesi Olayıdır.
Bu olayda nitrit (N02-) ve nitrat (N05) molekülleri kademeli
olarak önce diazotmonoksite (N20) daha sonra serbest azo-
ta (N2) dönüştürülür. (NO; I N03- N20 N2)
Oksijensiz solunum yapan bazı prokaryotik canlılar gerçek-
leştirir.
Azot döngüsü denitrifikasyonla tamamlanır.
DİKKAT
Denitrifikasyon sonucu toprak azot tuzlan bakımından fakirle-
şir. Dolayısıyla toprağın verimi düşer.
DİKKAT
Ayrıştırıcılar heterotroftur ve hücre dışı sindirim yaparlar.
Ayrıştırıcılar prokaryot yada ökaryot hücreli Olabilir.
Ayrıştırıcıların organik atık (protein v.b.) sindirimi hücre dl-
şnda gerçekleşir.
Amonyak, deaminasyon olayı sonucu hücre içinde Oluşur
ve hücre dışına atılır.
Bitkiler havanın serbest azotunu doğrudan kullanamaz.
Denitrifikasyon ve nitrifikasyon birbirinin tersi Olaylar de-
ğildir.
Kemosentez ototrof bir beslenme çeşididir ve sadece ba-
z prokaryotlar yapar.
