AYT / TÜRK Diü VE EDEBİYATI-SOSYAL BİLİMLER-ı
11. Türk edebiyatı sadece şekil, vezin yönünden değil, bilhassa
motiflerinin çeşitliliği, güzelliği bakımından da çok değer-
lidir. Şairlerimiz aşkı, sevdayı terennüm ederler. Ancak
tabiatı, manzarayı, insanı, karakteri de ihmal etmemişlerdir.
Tabiat fikri içinde ağaç, orman, gök, dağ, taş, su gibi her
şey mevcuttu. Oyle şairlerimiz vardı ki bugünün şiirlerinde
bir ressamın fırçasıyla belirtemeyeceği tabloları meydana
getirmişlerdir. Yine öyle şairlerimiz vardı ki yaşayan insana
ebedî hayat vermişlerdir.
Bu parçaya göre aşağıdaki beyitlerden hangisi bu
düşünceyi yansıtmaz?
A) Gülzara gel ki cümle cihandan nümünedür
Salın-' çemende hâsıl Olur seyr-İ her diyar
B) Ol rütbe İtdi bu keskin soğuk zemine eşer,
Miyan-l cuyda gömgök kesildi nilüfer
C) Bahariştan veda İdüp cihana
Anı teslim idüp vakt-i hazana
D) Faşl-l bahâr bülbül Okur şİ'r-İ gül redif
Vakt-i sabâh mukri ider hoş salâ seher
E) Azm-İ sefer ettin dil-İ nâçârı unutma
Gittin güzel ammâ bu dil-elkârı unutma
12. vadi-i kasaidde sühan-perdazdır
Olamaz amma gazelde Baki vü Yahya gibi
Mesnevi semtinde geçmiştir Atayi cümleden
evc-İ rubaide uçar verka gibi
( — kaside vadisinde parlak sözler söyler ama gazelde
Baki ve Yahya gibi olamaz. Mesnevi tarzında Atayi herkesi
geçmiştir. Rubaide güvercin gibi uçar.)
Bu beyitlerde boş bırakılan yerlere şırasıyla aşağıdaki
sanatçıların hangileri getirilmelidir?
A) Fuzuli - Nefi
B) Ahmet Paşa - Nedim
C) Nefi - Haleti
D) Şeyhi - Ömer Havyam
E) Nabi - Şeyh Galip
6
Deneme
13. Bu türün Türk edebiyatında ilk örnekleri XIV. yüzyılda görül-
meye başlanmış ve XX. yüzyıla kadar bir edebî gelenek
hâlinde devam etmiştir. Resmî ve özel yazışma ile mektup-
lar yanında manzum mektuplar, bunları süsleyen değişik
manzumeler, nutuk, makale, arzuhâl ve duânâmeleri de
içine alan örneklerden oluşturmaktadır. Böylece bu tür,
özellikle Osmanlı kültüründe şiirleri toplayan divanlar gibi
her çeşit nesri bir araya getiren bir telif türü hâlinde geliş-
miştir.
Bu parçada sözü edilen edebî tür aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Gazavatname
B) Tezkire
C) Surnâme
D) Menakıpname
E) Münşeat
14.
19. yüzyıl Tanzimat edebiyatında kendisinden "üstad" ola-
rak bahsedilen sanatçı; romanları, tiyatroları ve çevirileri ile
ün yapmıştır. Özellikle hayatını ve edebî duyuşunu derin-
den etkileyen olay -çocuklarının peş peşe vefat etmesi-
onda derin izler bırakmıştır. En beğenilen şiiri, vefat eden
oğlu için yazdığı Nijad Ekrem olmuştur.
Bu parçada kendisinden söz edilen sanatçı aşağıdaki-
lerden hangisidir?
A) Recaizade Mahmut Ekrem
B) Ziya paşa
C) Namık Kemal
D) Abdülhak Hamit Tarhan
E) Muallim Naci
Diğer Sayfaya Geçiniz.
