Aydınlanma Şiddeti (E): Birim yüzeye dik düşen Işık akısına ay-
dınlanma şiddeti denir. Birimi lüks (b() tür. Alanı A olan yüzeye
kadar ışık akısı düşerse aydınlanma şiddeti;
A 47r2
4.11.1
4Ttr2
Olur.
r yarıçaplı kürenin merkezine I şiddetli bir Işık kaynağı yerleş-
tirildiğinde tüm iç yüzeyin aydınlanma şiddeti eşit olur.
4.11. I
ise E olur.
7
Buradan yola çıkarak düz bir yüzeyde bir nokta çevresindeki ay-
dırlanma şiddeti;
71
d!
Işık şiddeti I Olan bir kaynağın
şekildeki K ve L noktaları çevre-
sinde oluşturduğu aydınlanma
şiddeti eşit değildir. Her ne ka-
dar K ve L noktalarının Işık kay-
nağına uzaklıkları eşit ve d ka-
dar olsa da yüzey normalleri NI
ve N2 ile yapılan açılar farklıdır.
Burada u 8 Olduğu için K
11
Es 7 •cosa
noktasına şık L'ye göre daha dik düşer. Bundan dolayı K nok-
tasının çevresindeki aydınlanma şiddeti L'ninkinden daha bü-
yüktür.
48
Örne
x
Noktasal K ışık kaynağından çıkan Işıkların bir kısmı X engeli üze-
rindeki delikten geçerek yeterli büyüklükteki Y perdesine düşü-
yor. Y perdesine düşen Işığın Işık akısı O, orta noktası çevresin-
deki aydınlanma şiddeti E'dir.
Buna göre,
I. Y perdesi 1 yönünde çekilirse E artar, değişmez.
II. X engeli 2 yönünde çekilirse E değişmez, azalır.
III. Y perdesi 2 yönünde çekilirse E ve @ değişmez
yargılarından hangileri doğrudur?
Çöz "
Y perdesine düşen Işığın Işık akısı, X'tekİ delikten geçen Işığın
miktarına yani ışık akısına eşittir. E aydınlanma şiddeti K'nin ve
perdenin arasındaki uzaklığa bağlıdır.
Y perdesi 1 yönünde çekilirse delikten geçen Işık akısı değişme-
yeceği için O değişmez, K ile Y arası uzaklık azalacağı için E ar-
tar, I. yargı doğrudur. X engeli 2 yönünde çekilirse K ile Y arası
uzaklık değişmeyeceği için E değişmez, delikten geçen Işık akı-
Si azalır yani 4) azalır, II. yargı da doğrudur.
Y perdesi 2 yönünde çekilirse delikten geçen Işık akısı değişmez
ama K ile Y arası uzaklık artacağı için E azalır, III. yargı yanlıştır.
Paralel Işık demeti içinde, Işıkların yüzeyine dik düştüğü bir
disk döndürülmeden ileri - geri, yukarı - aşağı hareket ettirilir-
se üzerine düşen Işık akısı ve yüzeyinin aydınlanma şiddeti
değişmez. Şekildeki 1 ve 2 konumlarında olduğu gibi.
Ancak disk 3 konumunda Olduğu gibi döndürülürse hem Işık
akısı hem de yüzeyinin aydınlanma şiddeti azalır.
