Ayaşlı ve Kiracıları / Memduh Şevket Esendal
Ayaşlı İbrahim Efendi, Ankara'da dokuz Odalı bir apartman da-
iresinm her odasını farklı kişilere kiraya verir. Her kesimden in-
sanın yaşadığı bu apartmanda tuvalet gibi ortak kullanım alan-
lan da vardır. Bu yüzden kiracılar. İç İçe yaşamak zorundadır-
lan Romanda yazar, Ankara'da yeni başlayan apartman haya-
tını, Cumhuriyet Ankara'sından toplumsal bir kesiti bürokrasi-
ye eleştirişiyle birlikte dikkat çekici bir gözlem ve dil başarışıy-
la sergiler
Huzur / Ahmet Hamdi Tanpınar
Dört bölümden oluşan romanın birinci bölümünde Mümtaz,
yanına yerleştiği ve ağabey dediği İhsan'ın hastalığı ile ilgilen-
mektedir. Kendisinden yaşça büyük Nuran'a büyük bir aşkla
bağlıdır. Nuran'ın, eski kocasıyla barışarak yeniden evlenecek.
leri haberini almasıyla sarsılır. İkinci bölüm, Mümtaz'ın Nuran
ile tanıştığı bir yıl öncesinden başlar. Bu bölümde kocasından
boşanan Nuran ile Mümtaz arasında başlayan aşk anlatılır.
Üçüncü bölümde, evlenme hazırlıkları yapan Mümtaz'la Nu-
ran'm arasına hastalıklı bir kişiliği olan Suat girer. Davranışları
ve mektuplarıyla Nuran'ı sürekli rahatsız eden Suat. çiftin evli-
lik arifesinde onlardan intikam alırcasına yaşamına son verir.
Bu olay, Mümtaz'la Nuran'ı birbirinden uzaklaştırır. Birinci bö-
lümün bittiği ilk günün akşamından başlayan son bölümde,
Suat'ın intiharmdan etkilenen Mümtaz bunahma girmiştir. Mürn-
taz, ağabeyi İhsan'ın ilaçlarını götürürken Suat'ın hayali ile kar-
şllaşır, yere düşüp kalır. Kendine geldiğinde radyodan II. Dün-
ya Savaş'mn başladığı haberi ilan edilmektedir.
Saatleri Ayarlama Enstitüsü / Ahmet Hamdi Tanpınar
Saatlere Özel bir İlgisi Olan Hayri İrdal, karışının Ölümünden
sonra ruh doktoru Ramiz'in Psikanaliz Cemiyetine üye olur.
Burada tanıştığı Pakize ile ikinci evliliğini yapar. Doktor Ramiz
aracılığıyla tanışan Hayri İrdal İle Halit Ayarcı arasında bir dost-
lük başlan Bu iki arkadaş. birlikte Saatleri Ayarlama Enstitüsü-
nü kurarlar. Enstitüde yöneticilik yapan Hayri İrdal, kendini sa.
ate ve zamana adamıştır; etrafında Olup bitenlerin farkında bi-
le değildir. Hükûmet tarafından taydaşız olduğu kanaatiyle ens-
titünün kapatılmasına karar verilir ancak Hayri İrdal, gerçek.ha.
yal arası mutluluğunu sürdürmektedir. Romanda, Doğu İle Ba-
tl arasında bocalayan insanlar va bürokrasi ironik bir dille ele
alınmıştır.
Küçük Ağa / Tarık Buğra
İstanbullu Hoca adıyla tanınan Mehmet Reşit Efendi, Padişah'a
ve Halile'ye bağlı biridir. Konya'nın Akşehir İlçesine gönderi-
len Mehmet Reşit Efendi, halk tarafından çok sevilir ve Emine
adlı bir kadınla evlendirilir. Başlarda Kuvayımilliye aleyhinde
konuşmalar yapan İstanbullu Hoca hakkında Vur emri çıkan-
lir. Bunun üzerine Hoca, Çakırsaraylı çetesine sığınır Hoca kı-
yafetini çıkarmış, kalpak takıp silah kuşanmış, lakabı da "Kü-
çük Ağa" olmuştur, İstanbullu Hoca'yı vurma emrini alan ço-
lak Salih, Hoca'yı bulduğunda Küçük Ağa'nın görüşleri değiş-
miş; Hoca, Kuvayımilliyeci olmuştur. Küçük Ağa ile Çolak Sa-
lih, KuvaymİlIİye karşıt' çetelerle mücadele etmeye başlar. RO-
man. Küçük Ağa'nın yaralanmasıyla sona erer.
167
