ATP'nin canlılarda üretimine fosforilasyon, yıkımına defosforilasyon
denir.
(200
ÇÖZELİM
I. Substrat düzeyinde fosforilasyon
II. Oksidatif fosforilasyon
III. Fotofosforilasyon
Yukarıda verilen tepkimelerden hangileri tüm
canlılarda ortaktır?
CJB•o o
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ı veli
C) ı ve III
E) l, II ve III
AT?deki fosfat grupları arasında bulunan bağlar hidrolize uğrayabilir.
ATP'den en uçtaki bir fosfat kırıldığında ATP molekülü ADP'ye dönüşür.
1 molekül ATP, ADP'ye dönüştüğünde 7,3 kcal enerji oluşur.
+ H20
AD? + H20
ADP + Pi + Enerji
AMP + Pi + Enerji
a)
b)
c)
Canlı organizmalarda AT? molekülünün üretimi substrat düzeyinde fos-
forilasyon, oksidatif fosforilasyon ve fotofosforilasyon olmak üzere üç
farklı şekilde gerçekleşir.
Substrat düzeyinde fosforilasyon
Oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon yapan tüm can-
Illarda görülür. Yapısında fosfat bulunduran bir substrattan enzimler yar-
dımı ile AT? üretimine substrat düzeyinde fosforilasyon denir.
Oksidatif fosforilasyon
Oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve kemosentez yapan canlılarda
görülür. Organik moleküller yıkıma uğrarken ya da inorganikler oksitle-
nirken açığa çıkan elektronlar ETS sisteminde indirgenme — yükseltgen-
me tepkimeleri sırasındaki enerjiden faydalanarak ATP üretimine oksi-
datif fosforilasyon denir.
Fotofosforilasyon
Fotosentez reaksiyonlarında görülür. Fotofosforilasyon ile sentezlenen
AT P fotosentezde harcanır. Klorofilin ışığı kullanarak ADP'ye inorganik
fosfat eklemesiyle ATP üretimine fotofosforilasyon adı verilir.
119
Substrat düzeyinde fosforilasyon oksijenli solu-
num, oksijensiz solunum ve fermantasyon tepki-
melerinde ortak olarak gözlenir. Tüm canlılar or-
taktır.
Doğru cevap (A) seçeneğidir.
W sıcAK BÖLGE
Substrat düzeyinde fosforilasyon tüm can-
Illarda ortaktır.
SIRA SENDE - 2
I. Fotofosforilasyon
II. Substrat düzeyinde fosforilasyon
III. Oksidatif fosforilasyon
Ototrof bir canlıda yukarıda verilen ATP üretim
şekillerinden hangileri görülebilir?
A) Yalnız I
D) ive III
B) yaınız III
C) ı ve II
E) l, II ve III
