ATATÜRK İLKELERİ VE ATATÜRKÇÜLÜK
Halkevlerinin açılmasının (19 Şubat 1932)
Serbest Cumhuriyetçi Parti denemesi,
Menemen Olayı
Atatürk'ün 1930-1931 yıllarında yaptığı yurt gezisi,
ARİ
DERS
6 Halk ile yönetim arasında ciddi bir kopukluk olduğunu, yapılan inkılapçı atılımların halk arasında yeterince be-
nimsenip yerleşmediğini ortaya çıkarmıştır.
Halkevleri kuruluşu
Atatürk halkçılık ilkesi doğrultusunda Halkevlerinin kurulmasını kararlaştırdı.
Bunun için yurt genelinde 260 şubesi bulunan Türk Ocakları kapatılarak tüm mal varlığı ilk önce CHP'ye oradan
da halkevlerine aktarıldı. (Hamdullah Suphi)
Halkevlerinin faaliyet alanı
Konferanslar, konserler, okuma-yazma kursları, sinema gösterileri, tiyatro etkinlikleri, anma törenleri değişik
dallarda sportif faaliyetler düzenlemek, çevre ve köy araştırmaları yapmak, yöresel dil, tarih ve folklor çalışma-
larını yürütmek suretiyle, ülkenin kültür hayatına hareket ve canlılık getirmişlerdir.
Halkevlerinin kapatılması
Çok Partili Dönem'e girildikten sonra, iktidarın değişmesi üzerine, 1951 yılında CHP'nin yan kuruluşu olarak
değerlendirilerek DP tarafından kapatıldılar.
Halkevleri:
Cumhuriyetin ilanından sonra kültürel alanda bir dizi inkılap yapıldı. Ancak yaşanan siyasi ve sosyal gelişme-
ler yapılan inkılapların halk tarafindan tam olarak anlaşılamadığı, benimsenmediği kanaatini uyandırdı, Halkın
eğitim seviyesini yükseltmeyi esas amaç edinen hükûmetin 11 Kasım 1928 tarihli kararı ile başlatılarak "Türk
halkını okuyup yazmağa muktedir bir hâle getirmek, ana bilgiler kazandırmak" temel hedefi ile çalışmalar ya-
pan Millet Mekteplerinden sonra ikinci büyük hamle olan halkevlerinin 1932 yılında başlayan müesseseleşmesi
halkın siyasi, idari ve genel kültürüne önemli katkılarda bulunarak gelişmesine devam etmiştir. Herkesin üye
olabileceği halkevlerinde yönetici olmak için parti üyesi olma şartı aranıyordu. Mali ihtiyaçları Cumhuriyet Halk
Partisi Genel sekreterliğince sağlanan halkevleri dokuz şube hâlinde teşkilatlanmıştı.
Dil, Edebiyat, Tarih Şubesi: Muhitin genel bilgisini yükseltmeye yarayacak konularda sohbetler ve konferanslar
düzenlemek, Türk dilinin bugünkü yazı ve edebiyatta kullanılmayan fakat halk arasında yaşayan kelimeleri, te-
rimleri ile eski millî masalları, atasözlerini, araştırıp toplamak, anane ve âdetleri incelemek, dergi çıkararak veya
çıkarılmakta olan dergiler aracılığıyla yukarıda belirtilen çalışmaları yayımlamak, yeni yetişen gençler arasında
yetenekli olanları desteklemek ve onların ilerlemeleri için gerekli çareleri aramak bu şubenin görevleri arasın-
dadın
Güzel Sanatlar Şubesi
Temsil Şubesi
Spor Şubesi
Sosyal Yardım Şubesi: Sosyal Yardım Şubesi çalışmalarını Türk milletini kaynaşmış bir kütle yapmak amacı doğ-
rultusunda yürütmüştür. Halkevinin bulunduğu muhitte yardıma muhtaç, kimsesiz kadınlar, çocuklar, sakatlar,
ihtiyarlar tespit edilerek onlara gereken yardımlar yapılmış; şehir ve köylerde fakir hastaların muayene ve teda-
vileri sağlanmış; ilkokul öğrencilerinin vücut ve diş muayeneleri yaptırılmış; kimsesiz talebeler halkevi mensubu
öğretmenler aracılığıyla belirlenmiş ve bu öğrencilere yiyecek, giyecek, kitap vb. yardım yapılmıştır,
www.dizgikitap.com
SDLYALÇIN