ATATÜRK DÖNEMİ TÜRK Diş POLİTİKASI
Borçlar Sorunu: Lozan görüşmelerinde üzerinde en çok tartışılan hususlar-
dan biri de borçlar konusuydu. Bu konuda taraflar arasında şiddetli tartışma-
lar Olmuştu, Fransa Osmanlı'dan en fazla alacağı Olan devlet Olduğu için bu
konuda Türkiye ile karşı karşıya gelmişti. 1928 yılına kadar süren müzakereler
sonrasında borcun miktan ve eşt taksitlerle ödeme şartları belirlenmişti. Fakat
1929 dünya ekonomik krizi dengeleri alt üst edince Türkiye borçları ertelemek
istedi. Alacaklı devletlerin kabul etmemesi üzerine 1933'te yeni bir anlaşma
imzalanarak 1954'e kadar borçlar ödendi.
Bozkurt- Lotus Gerginliği: 1926 yılında Midilli Adası açıklarında Türk genlisi
olan Bozkurt ile Fransız gemisi Lotus'un çarpışması sonucu iki ülke arasında
yaşanan sorundur. Adalet Divanı'na taşınan sorun Türkiye lehine çözümlen-
miştir.
Demiryollan Sorunu: 1929 yılında Türkiye'nin demiryollarını devletleştirmek
istemesi üzerine Adana- Mersin demiryolunu işleten Fransız şirketi ile yaşanan
sorun iki ülke ilişkilerini olumsuz yönde etkilemiştir. Yapılan antlaşma ile sorun
Türkiye lehine çözümlenmiştir.
Türk - İngiliz İlişkileri:
Lozan'da Türkiye ile Irak arasındaki sınır belirlenememiştir. İngiltere özellikle
petrol bölgesi olmasından dolayı bölgeden çekilmek istemiyordu. Bu konunun
çözülmesi daha sonraya bırakılmıştır,
Lozan'dan sonra iki ülke arasındaki ilişkiler iyi yönde gelişmemiştir. Türkiye'nin
Milli Mücadeledeki başarısını bir türlü hazmedemeyen İngilizler Ankara'yı baş-
kent olarak tanımamışlar ve büyükelçilerini bir süre İstanbul'da tutmuşlardır.
Türkiye Lozan'da çözülemeyen Irak sınırını belirlemek amacıyla harekete geçti.
1924 yılında İstanbul'da toplanan Haliç Konferansında İngiltere ile yapılan gö-
rüşmelerden olumlu bir sonuç çıkmayınca Musul Sorunu Milletler Cemiyeti'ne
götürülmüştür. Türkiye, bölgede halk oylaması yapılması konusunda ısrarcı
Olsa da İngiltere kabul etmemiştir,
Türkiye sorunu çözmek arTıacıyla askeri müdahaleyi göze almış ve hazırlıklara
başlamıştı. Fakat İngiltere sınırda yaptığı kışkırtmalar sonrasında Şeyh Sait
İsyanının çıkmasında etkili olmuştur. Türkiye bu İsyan İle uğraşmak zorunda
kaldığı için Musul meselesi üzerine gidememiştir.
TARİH EL KİTABI
