Asıl adı Abdullah olan Eşrefoğlu Rumi, XV, yüzyıl saz şa-
irleri arasında müstesna bir yere sahip Olup Emir Sultan'ın
hizmetinde bulunmuştur. Şair, şiirlerini hem aruz hem de
hece ölçüsüyle yazmış
, adli, tasavvuf İle İlgili değerli
bir mensur eser de kaleme almıştır. Bu eserde "tasavvu-
fun ilkeleri", "nefsi terbiye etmenin yolları"nın öğretilmesi
amaçlanmıştır. Yunus Emre'nin etkisinde kalan şairin aynı
zamanda divanı da vardır.
Bu parçadaki boş yere aşağıdakilerin hangisi getiri—
lebilir?
A)
Müzekki'n Nüfus
B) Garibname
C)
Mantlkuf Tayr
D)
Felekname
E)
pendname
Klasik Türk şiirinin en önemli isimlerinden Olan sanatçının
aşıl adı Yusuf'tur. 1642 yılında Urfa'da doğmuş, çocukluk
yıllarını burada geçirmiştir. 1665'te Urfa'dan İstanbul'a
hareket eden şair, edebi ve kültürel birikimini çoğunlukla
bu şehirde kazanmıştır. Arapça ve Farsçadaki yetkinliği
eserlerinden anlaşılan şairin sanatının gelişmesinde ko-
ruyuculuk (hamilik) sisteminin rolü büyüktür. Bu doğrul-
tuda Musahib Mustafa Paşa'nın ihsanlarından faydalanan
şair, onun divan kâtibi olmuştur. Bu şekilde sarayla olan
bağlantısını geliştiren sanatçı, IV, Mehmet'in av gezme-
lerine, sohbet meclislerine ve padişahın Edirne'de bu-
lunduğu 1675 yılında şehzadeler için düzenlenen sünnet
törenine katılmış, on beş gün süren şenlikleri Surname
adlı eserinde anlatmıştır. Oğlu için yazdığı, nasihatname
özelliği taşıyan mesnevisi de önemli bir eserdir.
Bu parçada söz edilen şair aşağıdakilerin hangisidir?
Test
Selam verdim, rüşvet değildir diye almadılar. Hüküm gös-
terdim, faideşizdir deyü mültefit olmadılar, Eğerçi zahirde
suret-i itaat gösterdiler, amma zeban-i hâl ile cem-i sua-
lime cevap verdiler:
Dedim: - Ya eyyül-el eshab! Bu ne fi'l-i hata ve çin-i eb-
rudur?
Dediler: - Muttasıl bizim adedimiz budur.
Aşağıdaki yapıtlardan hangisi bu parçanın yazarına
ait değildir?
2.
3.
o
4.
5.
6.
154
A)
B)
C)
D)
E)
Hadikatü Süeda
Beng ü Bade
Rind ü zahid
Sihhat ü Maraz
Tuhfetü'l Kibar
Aşağıdaki beyitlerden hangisinin bir kasidenin 'Yah-
riye" bölümüyle İlgili olduğu söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkit ne bilir
Mübtelâ-yı gama sor kim geceler kaç saat
Âdemoğlu âleme üryan gelir üryân gider
Nâle vü efgânile giryân gelir giryân gider
Nezâketde metânetde kelâmum benzemez aslâ
Ne Örfîye ne Hâkânî'ye bu bir tarz-' âherdir
Bâğ-ı dehrin hem hazânın hem bahârın görmüşüz
Biz neşâtın da gamın da rûzigârın görmüşüz
Mende Mecnûn'dan füzûn âşıklık isti'dâdı var
Âşık-' şâdlk menem Mecnûn'un ancak adl var
A) Baki
D) Nabi
B) Necati
C) şeyhi
E) Neşatİ
(l) Divan edebiyatı, Türklerin, 13 ve 19. yüzyıllar arasında
(II) Anadolu'da oluşturdukları İslam kültürünün ortak özellik-
lerini yansıtan, (III) geniş ölçüde İslamiyet öncesi edebiyatın
etkilerini taşıyan (IV) yazılı bir edebiyattır (V) ve bu edebi-
yatta şiir düzyazıdan daha çok gelişmiştir. (VI)
Bu parçada numaralanmış yerlerden hangileri ara-
sında kalan bölümde bilgi yanlışı vardır?
A) ive II
B) II ve III
C) III ve IV
E) V ve vı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde boş bırakılan yere
ayraç içindeki söz ya da sözcük getirilirse bilgi yan-
lışlığı ortaya çıkar?
A)
"Mecalisü'n Nefais" adlı yapıt, edebiyatımızda ilk
kabul edilir. (tezkire)
B)
Fuzuli'nin "Şikâyetname" adlı mektubu edebiyatı-
mızda özelliği gösterir. (fabl)
C) , süslü neşrin başarılı bir Örneği Olan "Tazarru-
name" yapıtıyla tanınmıştır. (Sinan Paşa)
D)
Divan edebiyatında konu bütünlüğü Olan gazellere
adı verilmiştir. (yek ahenk)
E)
şeyh Galip, -
etkisinde kalmış ve anlamı söyleyiş
güzelliğinden Önde tutan bir anlayışı benimsemiştir.
(sebkihindi)
