Aşağıdakilerden hangisinde Türk destanlarının tarih-
sel Oluşumu doğru olarak sıralanmıştır?
A) Göktürk — Saka — Uygur — Hun
B) Hun — Göktürk — Uygur — Saka
C) Saka — Hun — Göktürk — Uygur
D) Uygur - Hun — Saka — Göktürk
E) Göktürk — Uygur - Hun - Saka
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içerişinde
verilen kavramla uyuşmamaktadır?
2.
Test
Daha hiçbir Şey yokken "Tanrı Kayra Han" İle "su" vardı.
Kayra Han'dan başka gören, sudan başka görünen yoktu.
Kayra Han yalnızlıktan sıkılıp ne yapayım diye düşünür-
ken su dalgalandı. "Ak Ana" çıktı. Kayra Han'a "Yarat!"
deyip yine suya daldı. Bunun üzerine Kayra Han, kişiyi
yarattı. Kayra Han'la kişi ebedi suyun üstünde iki kara
kaz gibi uçuyorlardı. Fakat kişi hâlinden memnun değildi.
Kayra Han'dan daha yüksekte uçmak istiyordu. Onun bu
dileğini sezen Kayra Han, kişiden uçmak kabiliyetini aldı.
Kişi sonsuz suya yuvarlandı, Boğuluyordu. Yaptığına piş-
man Oldu. Tanrı Kayra Han'dan bağışlanmasını diledi.
Tanrı Kayra Han, kişiye sudan yükselmesini buyurdu.
Denizden bir yıldız yükseltti. Kişi bunun üstüne oturarak
batmaktan kurtulacaktı.
Yukarıdaki parça ile ilgili aşağıdaki belirlemelerden
hangisi yanlıştır?
A) Radloff tarafından 19. yüzyılda Altay Türklerinden der-
lenmiş olan Yaradılış Destanı'na aittir.
B) Olay eksenli ve anlatmaya dayalı metin özelliği göste-
ren bir eserdir,
C) Türk destanları içerisinde oluşum aşamaları açısından
en eski döneme ait bir eserden alınmıştır.
D) Şeytan Erlig, Ay Ata, Gün Ata, Bay Ölkün gibi isim-
erin kahraman Olduğu bu eserde fantastik ögeler yer
almıştır.
E) Konusu kahramanlık olan bu destanın başkişisi olayın
merkezinde yer alan ve kahramanlıklarıyla öne çıkan
bir Türk hakanıdır.
Uygur hükümdarı Çinlilerle savaşmamak için Çin prense-
siyle evlenmek İster, Çinliler prensese karşılık olarak Uy-
gurlarca kutsal sayılan kutlu taşı (yada) isterler. Bu taşın
gitmesiyle ülkede kıtlık, yokluk ve felaketler baş gösterir.
Kırgızların da baskısıyla Doğu Türkistan'da Beş Balık
denen yere gelerek buraya yerleşirler. Destanda değer
siz bir taş da Olsa vatanın hiçbir parçasının hiçbir zaman
düşmana verilmemesi gerektiği vurgulanır,
Yukarıdaki parçada özellikleri verilen destan aşağıda—
kilerden hangisidir?
A) Şu Destanı
B) Göç Destanı
C) Yaratılış Destanı
D) Alp Er Tunga Destanı
E) Türeyiş Destanı
3.
4.
5.
59
A)
B)
C)
D)
E)
Türk destanlarında, Türk'ün zafer ve savaş simgesi
olarak belirtilmiştir. (Ağaç)
Türk destanlarında, anne karnını ve sığınağı temsil
eder. (Mağara)
Türk destanlarında, millî birlik ve bütünlüğü, halkın
mutluluğunu ve devletin İdealini temsil eder. (Yada
taşı)
Destan kahramanlarının hareket tarzlarının tayinini ve
gelecekteki olaylardan haberdar olmalarını sağlayan
bir motiftir. (Rüya)
Türk destanlarında, kahramanların etrafındaki gücü
temsil eder. (Kırklar)
o
Aşağıdakilerden hangisi sözlü dönem ürünlerimizden
destanlar için söylenmez?
A)
B)
C)
D)
E)
Olağanüstü olaylara yer verilir.
Milli motifleri ve mitleri içerir.
Doğal destan Özelliği gösterir.
Epik şiirin İlk örnekleri kabul edilir.
Sonradan hepsi yazıya geçirilmiştir,