Aşağıdaki grafiklerde atardamar, kılcal damar ve toplardamarların kan akış
hızı, kan basıncı ve toplam kesit alanı yönüyle karşılaştırılması verilmiştir,
35
28
21
Atardamar Kılcal damar Toplardamar
80
DOLAŞIM SİSTEMLERİ
Örnek Soru
Bir insanda, atardamar, kılcaldamar ve
toplardamardan geçmekte Olan kanın
normal akış hızını gösteren grafik aşa-
(ÖSYM)
ğıdakilerden hangisidir?
Damarlardaki kanın akış hızı
120
60
40
20
Atardamar Kılcal damar
Damarlardaki kan basıncı
5.000
2 E 3.000
2.000
1.000
Toplardamar
Atardamar Kılcal damar Toplardamar
Damarların vücuttaki toplam kesit alanı
Kılcal Damarda Madde Alışverişi (Starling Hipotezi)
Kan İle doku hücreleri arasında madde alışverişi kılcal damarlarda gerçek-
[eşir, Bu alışverişte kan basıncı ve kanın osmotik basıncı rol oynar. Buna göre;
kan basıncı kanda su ve çözünmüş maddelerin damarın dışına çıkmasını sağ-
larken, kanın osmotik basıncıda şu ve çözünmüş maddeleri damar dışından
alır, Kan basıncı kılcal damar boyunca azalırken, kanın osmotik basıncı değiş-
Kılcalların atar damar ucunda, kan basıncı osmotik basınçtan fazla Olduğu
için kandaki su ve çözünmüş maddeler damardan doku sıvısına geçer,
Kılcalların toplardamar ucunda kanın osmotik basıncı, kan basıncından faz-
la olduğu için doku sıvısındaki su ve çözünmüş maddeler kana geçer.
A)
60
50
30
20
10
20
10
0
E)
60
50
30
10
Kan akış hızı
(crnlş)
Atardamar Toplardamar
Kılcal damar
Kan akış hızı
(c mis)
Atardamar
Toplardamar
Kılcal damar
Kan akış hızı
(cm/s)
Atardamar
Toplardamar
Kılcal damar
Kan akış hızı
(crnls)
Atardamar
Toplardamar
Kılcal damar
Kan akış hızı
(cmls)
Atardamar
Toplardamar
Kılcal damar
Çözüm: Vücutta toplam kesit alanı en fazla
Olan damarlar kılcallar Olduğu İçin kılcal da-
morlarda kan akış hızı en yavaştır. Bu sayede
madde alışverişi kolay gerçekleşir, Atardamar-
daki kan akış hızı toplara göre daha yüksektir,
Cevap A
145
