Aşağıda bitkilerde gerçekleşen terleme ve damlama olayları karşılaştı-
rılmıştır.
Terleme
/6.ünite [BİTKİLERİN YAPISI
Örnek Sorular
Damlama,
Damlama
•
•
•
Stoma ile gerçekleşir.
Su buhar halinde atılır.
Mineral atılımı olmaz.
Bitkilerin çoğunda görülür.
25.
26.
II.
III.
hidatot ile gerçekleşme,
su kaybına neden olma,
mineral atılımını sağlama
•
•
Hidatot ile gerçekleşir.
Su sıvı olarak atılır.
Suyla beraber mineral de atılır.
Daha çok nemli bölgelerde yaşa-
yan otsu bitkilerde görülür.
olaylarından hangileri ile terleme olayından
ayırt edilebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnızıı C) ı velil
D) II ve III
E) ı, II ve III
III. Tüyler:
Epidermis hücrelerinin dışarıya doğru meydana getirdikleri çıkıntılardır.
Tüyler, bitkinin türüne ve yaşadığı çevre koşullarına göre farklı yapı ve göreve
sahip olabilirler.
Örtü tüyleri su kaybını azaltarak sıcak havalarda bitkiyi korur. Isırgan otunda
bulunan savunma tüyleri hayvanlara karşı koruma sağlar. Nane gibi bitkilerde
salgı tüyleri uçucu ve hoş kokulu maddeler salgılarken, sarmaşık bitkisindeki
tırmanma tüyleri tutunma görevi yapar. Kök emici tüyleri su ve suda çözün-
müş mineralleri emme işlevinde görev alır.
IV. Emergensler (dikenler):
Bitkilerin kendilerini korumak ve savunmak için geliştirdiği yapılardır.
Tüylerden farkı yapısına epidermis hücrelerinin yanı sıra parankima hatta iletim
doku elemanlarının da katılmasıdır.
b. Peridermis:
Çok yıllık bitkilerde kök ve gövdedeki enine kalınlaşma sonucu parçalanan epi-
dermişin yerini ikincil bir koruyucu doku olan peridermis alır.
Peridermis mantar kambiyumu ve mantar dokudan oluşur.
Hücrelerinin çeperinde biriken süberin, bitkinin su kaybını önler. Ayrıca bitkiyi
sıcak, soğuk ve mekanik etkilerden korur.
Peridermisin üzerinde lentisel (kovucuk) adı verilen açıklıklar bulunur. Bu ya-
pılar gövde içinde bulunan canlı hücreler ile dış ortam arasındaki açıklıklar ara-
sında gaz alış verişini sağlar.
Lentisellerden oksijen gazı alınıp, karbon dioksit gazı verilir.
Aşağıda stoma ve lentisel yapıları karşılaştırılmıştır.
Bitkilerde, aşağıdakilerin hangisinde verilen
yapı, karşısındaki işlevi yapmaz?
a-
27.
21
A)
B)
C)
D)
E)
Yapı
Mumsu tabaka
Tüyler
Hidatot
Stoma hücresi
Salgı cepleri
İşlev
Gaz alışverişini ko-
laylaştırma
Aromatik kimyasallar
salgılama
Fazla suyu dışarı
atma
Fotosentezi gerçek-
leştirme
Böceklerde tozlaş-
maya yardımcı olma
(2012 - LYS)
Stoma
Epidermiste bulunur.
Canlıdır.
Açılıp-kapanabilir.
Yaprak ve otsu gövdede bulunur.
Gaz alış-verişi ve terleme yapar.
•
•
Lentisel
Peridermiste bulunur.
Ölüdür.
Sürekli açıktır.
Odunsu gövdede bulunur.
Gaz alış-verişi ve az miktarda ter-
leme yapar.
Stoma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
doğru değildir?
A) Peridermis hücrelerinden farklılaşır.
B) Gaz alış verişini gerçekleşirtirir.
C) İki bekçi hücre ve bir açıklıktan oluşur.
D) Terleme ile su ve ısı atılımını sağlar.
E) Kurak bölge bitkilerinde az sayıda bulunur.
B
22
c
23
B
24 B
321