Aşağıda ayraç İçinde verilen terimlerden hangisi, bir-
likte verildiği açıklamaya uygun değildir?
A) Kasidelerde şiire farklılık kazandırmak için gazele yer
verilen bölüm (Tegazzül)
B) Bütün beyitleri aynı konuyu işleyen gazeller (Yek-
ahenk)
C) Dörder dizelik bentlerle kurulan ve bestelenmek için
yazılan lirik divan şiiri (Şarkı)
D) Beyitler hâlinde ve her beytin kendi Cinde uyaklı ola-
cak biçimde düzenlendiği şiir (Müstezat)
E) Vasıta beyitlerle bentler arası geçişin sağlandığı sos-
yal konulu divan şiiri (Terkibibent)
Test
Olmakda derununda heva ateş-i suzan
Nayin diyebilmem ki ne hâlet var içinde
Ey şuh Nedima İle bir seyrin İşitdik
Tenhaca varup Göksu'ya işret var içinde
Bu dizeler aşağıdaki nazım şekillerinden hangisiyle
2.
o
4.
5.
6.
yazılmış olabilir?
A) şarki
C) Gazel
E) Murabba
B) Rubai
D) Mesnevi
III.
IV.
Divan edebiyatında öyküleme tekniği gerektiren ko-
nulann işlendiği nazım biçimidir.
Halk edebiyatındaki türkünün etkisiyle oluşan, bes-
telenmek için yazılan şiirlerdir.
Bir kimseyi övmek ya da yermek için yazılan Arap
kaynaklı nazım biçimidir.
Felsefi konuların işlendiği iki ile on iki beyit arasında
bir uzunluğa sahip Olan şiirdir.
Aşağıdaki terimlerden hangisinin açıklaması yukarıda
verilmemiştir?
A) Mesnevi
D) şarki
B) Kıt'a
C) Müstezat
E) Kaside
Divan şiiri, her şeyden önce estetiğin izini sürer. Bu iz
sürüş çoğu zaman kalıplarla sınırlıdır. Şairler "ne söyle-
yeceğimden çok nasıl söyleyeceğime kafa yormalıyım"
anlayışındadırlar. Bu durum da sosyal ve felsefi konuların
şiirin dışında kalmasına neden olmuştur.
Aşağıdaki nazım biçimlerinden hangisiyle yazılan şi-
İrlerde bu anlayışın dışına çıkılmıştır?
İlâhîl Bekaa isteyen candan vücûd âfetlerini sen def it.
Dirlik uman gönülden varlık hicabını sen retit. Cân sırın is-
teyene şer' yalını tarik it. Yoklık yolma gidene tevfikini refik
it. Sâliklerüni inayet atına süvâr it. Yolunda fena bulanı
gene senünle var it Aşkun şehidlerini gene sen yu. Yo-
lunda ölenleri sine şen ko. Sini sevenün derdin artur. Zik-
rün idenün virdin artur. Kaalde kalanı kaalden geçür. Hâl
isteyeni hâlden geçür. Kapunda sınuk gönülleri lütfunla
bütün tut. Yolundan azan kulların tevfikin eliyle elin tut.
Aşkunda giryân gözleri sınün ile pür-nûr kıl. Derdün ile
virân dilleri vaslun ile mâ'mûr kıl.
Bu parça aşağıdaki eserlerin hangisinden alınmış ola-
bilir?
A) Garjbname
B)
Dede Korkut Kitabı
C)
Tazarrunâme
D)
Vesiletü'n-Necat
E) Cihannüma
Horasan Türklerinden Olan 13. yy.da yaşamıştır.
Onun Selçuklu sarayına giderek Farsça bir Selçuklu Şeh-
namesi yazdığı söylenir. Anadolu'da Iran etkisiyle gelen
din dışı konularda Türkçe şiirler yazan ilk şairlerdendir.
Divan edebiyatındaki şekil, mazmun ve söyleyişi benim-
seyerek bunları ustaca uygulamayı bilmiştir, Bu yönüyle
divan şiirinin kurucusu sayılır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerin hangisi
getirilmelidir?
A) Gazel
B) Şarkı
C) Müstezat
D) Terkibibent
E) Muşammat
A)
B)
C)
D)
E)
Ahmet Paşa
Hoca Dehhani
Nesimi
Kadı Burhanettin
Ah medi
148
