3. ARKA BEYİN
Beyincik, omurilik soğanı ve pons adı verilen üç kısımdan oluşur.
Pons
Omurilik
soğanı
Omurilik
Arka beynin kısımları
a. Beyincik
Beyincik
İki yarım küreden oluşur. Yarım küreler arasında pons bulunur.
Yapısal olarak beyin kabuğuna benzer. Dış kısmında boz, iç kısmında ak mad-
de bulunur. Ak madde boz madde içinde dallanmalar yapar. Bu görünüm bir
ağacı andırdığı için hayat ağacı olarak adlandırılır.
Beyinciğin temel görevleri aşağıda özetlenmiştir.
41.
42.
a-
43.
/./hite /SiNiR SİSTEMİ
Örnek Sorular
Dışta ak içte boz madde içerir,
— Solunum ve dolaşım gibi yaşamsal olayla-
rı kontrol eder.
Arka beyinde bulunur.
Yukarıda bazı özellikleri verilen beyin bölü-
mü aşağıdakilerden hangisidir?
A)
Hipotalamus
B)
Beyincik
C)
Omurilik soğanı
D) Pons
E)
Talamus
Beyine ait bölümler ve bu bölümlerin görev-
leri ile ilgili aşağıda yapılan eşleştirmeler-
den hangisi doğru değjJdjr?
•
Beyincik denge ve hareket merkezidir. İç kulaktaki yarım daire kanalları ve
gözden gelen uyartıları değerIendirerek dengeyi sağlar.
Görme, işitme ve kas hareketleri arasındaki uyumu sağlar. İskelet kaslan-
nın düzenli çalışmasını denetler. Örneğin gözleri kapalı olan bir birey mer-
diven inerken, rahat adım atamaz.
İstemli hareketlerin düzenlenmesinde beyin yarım küreleri ile birlikte çalışır.
Beyinciği zarar gören bir bireyde titreme, denge kaybı ve yürüme bozuklu-
ğu görülür.
Balık ve kuşların beyinciği memelilere göre daha gelişmiştir.
Deneysel olarak beyinciği çıkarılan kuşun uçamadığı, köpeğin ise yü-
A)
B)
C)
D)
E)
Beyin kabuğu Zekaya dayalı olayların
denetlenmesi
Beyincik Dengenin sağlanması
Hipotalamus Uyku ve iştahın kontrolü
Omurilik soğanı Hipofiz bezinin denet-
lenmesi
Talamus Duyu organlarından gelen im-
pulsların sınıflandırılması (koku hariç).
rüyemediği gözlenmiştir. Bebekler beyincikleri gelişmeden oturamaz, ayakta
duramaz ve yürüyemezler.
b. Omurilik Soğanı
Beyinciğin altında, omurilik ve pons arasında yer alır.
Beyin kabuğu ve beyinciğin tam tersine dışta ak içte boz madde bulunur.
Omurilik soğanının temel görevleri aşağıda özetlenmiştir:
Solunum, dolaşım, sindirim, boşaltım ve salgılama gibi yaşamsal faaliyet-
leri düzenler.
Hapşırma, yutma, çiğneme, öksürme ve kusma gibi refleksleri kontrol
eder.
Beyin yarım kürelerinden çıkan sinirleri çaprazlayarak omuriliğe gönderir.
Örneğin beynin sağ yarım küresinden gelen bir uyarıyı vücudun sol tarafına
iletir.
Hayati olayları kontrol eden merkezlerin bulunması nedeniyle omurilik soğanı
hayat düğümü olarakda adlandırılır.
Yutma ve soluk alma gibi işlevleri gerçek-
'eştirebildiği halde, öğrenmeye dayalı işlev-
leri gerçekleştiremeyen bir memelide, sinir
sisteminin aşağıdaki yapılarından hangisi
işlev görmeme_tgğir?
A)
B)
C)
D)
E)
38
Beyin kabuğu
Omurilik soğanı
Beyincik
Talamus
Hipotalamus
D
39
E
(1994 - ÖYS)
40
21
