ARK
DERS
OT
OSMANLI KÜLTÜR VE UYGARLIĞI
Sancak beyleri merkezi yönetim tarafindan atanmaktadır. Saray görevlileri, ümera çocukları, alaybeyi, Zaim, def-
ter kethüdası, üzengi ağası (rikapdar), tımar defterdarları gibi kimselerden atanırdı. Saraydan sancağa atanma
durumuna sancağa çıkma denmektedir. Sancakbeyleri bulundukları sancağın asayişini sağlamakla görevlidirler.
Halkın şikâyeti ve beylerbeyinin arzı ile görevden alınabilirlerdi.
c. Kaza
ö Kazalar sancaklara bağlı olarak yapılanan, sancakların bir alt birimidir. Nahiyeler ve köylerden meydana gelmek-
tedirler. Her kaza en az 40-50, bazen 300 kadar köyden meydana gelmektedir. Hem idari yönden hem hukuki
olarak kazanın bütün işlerinden sorumlu olan bir kadı tayin edilirdi. Tanzimat'tan itibaren kazalara ayrıca kayma-
kam tayin edilmiş ve onun başkanlığında kaza idare meclisleri teşkil ettirilmiştir.
Kadılar, kazaların en yüksek adli makamdır. Biryandan devletin temsilcisi sıfatıyla görev yaparken, diğer taraftan
halkın temsilcisi olarak arzlarda bulunurdu. Halk her türlü istek ve şikâyetini kadıya yapar, o da bunları divana
arz ederdi. Yolların açılması, onarılması, fiyatların tespiti gibi belediye hizmetlerini yerine getirir, mukataaların
teftişi, noterlik gibi idari, mali denetime ait görevleri vardır.
d. Köy
Köyler Osmanlı idari yapılanmasının en alt birimidir ve bazı gayrimüslim etnik gruplar dışında halkın büyük ço-
ğunluğu köy ve nahiyelerde yaşamaktadır. Nahiyeler biraz daha büyükçe olan köylere denmektedir. Nahiyelerin
başında kadı naibi idare etmektedir. Köyler dirlik olarak bir sipahiye verilebilmektedir. Gayrimüslim köyleri ise
cemaatin kocabaş denilen ileri gelen kişisi veya bir din adamı aracılığıyla yönetilmektedir.
Osmanlı Devleti'nde fiziki, etnik şartlar, yerleşim şartları, kültürel, siyasi, askerî etkenler nedeniyle farklı farklı
köy tipleri oluşmuştur. Belli bir köy tipinden ancak vergilerin alındığı Anadolu ve Rumeli'dekilerden bahsedilebi-
lir. Günümüzdeki muhtarlık kurumu ise Tanzimat'tan hemen önce uygulamaya başlanmıştır.
OSMANLI ORDU TEŞKİLATI
OSMANLI ORDUSU
KARA KUVVETLERİ
KAPIKULU ASKERLERİ
Kapıkulu Piyadeleri
Kapıkulu Süvarileri
DENİZ KUVVETLERİ (DONANAM)
Acemi Ocağı
Yeniçeriler
Cebeciler
Topçular
Top Arabacıları
Lağımcılar
Humbaracılar
Bostancılar
Silahtarlar
Sipahiler
Sağ ulufecjler
Sol ulufeciler
Sağ garipler
Sol garipler
EYALET ASKERLERİ
Tımarlı Sipahiler
Yayalar ve Müsellemler
Azaplar
Akıncılar
Yörükler
Deliler
YARDIMCI KUVVETLER
Bağlı devlet ve beylikle-
rin gönderdiği kuvvetler
LE]KUruluş Dönemi
mYÜkseliş Dönemi
Beşliler
Sakalar
188
www.dizgikitap.com
