ARIH
MİLLİ MÜCADELE NIUHAREBELER DÖNEMİ
DERS
OT
Güney Cephesi
Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandıktan sonra Adana, Antep, Maraş ve Urfa'ya önce İngilizler girdiler. İngi-
lizler daha sonra buraları Fransızlara bıraktı. Fransızlar bu yörelere hem kendileri yerleştiler hem de Mısır ve
Suriye'den getirttikleri Errnenileri yerleştirdiler. Fransızların ordularına alarak silahlandırdıkları bu Ermenilerin
intikam duygularıyla saldırıya geçmesi ve Fransızların keyfi davranışları, Türk hall«nln düşmana karşı harekete
geçmesine sebep oldu.
Antep Cephesi
ö Fransızlar, Antep'e Ermenilerden oluşan bir askerî birlik yerleştirdi ve Türkleri sindirmek için bölgedeki Ermeni
azınlıklan da kullanarak saldırılara başladı. Antepliler, işgale karşı direnişe geçtiler. Fransızların işgaline karş
koyan Şahin Bey'in (Teğrnen Sait Bey) şehit düşmesi, bütün Antep şehrinde direnişi başlattı. On ay, dokuz gün
boyunca direnişini sürdüren Antep, 9 Şubat 1921'de teslim olmak zorunda kaldı.
Mustafa Kemal Paşa, daha sonra Antep'teki direnişi örgütlemesi için Kılıç Ali Bey'i bölgeye gönderdi. Antep'e bu
savunmasından dolayı BMM tarafindan 6-8 Şubat 1921'de "Gazi" unvanı verildi.
Maraş Cephesi
ö Maraş'ı işgal eden Fransızların, Ermeni azınlığı ile iş birliği yaparak burayı sömürge haline getirme çabaları Ma-
raşillan harekete geçirdi. Maraş kalesinde asılı Türk bayrağının indirilerek yerine Fransız bayrağının çekilmesi
üzerine Ulucamii İmamı Rıdvan Hoca "Kalelerinde hür bayrağı dalgalanmayan, esir bir memlekette cuma na-
mazı kılınmaz." diyerek halkı coşturdu. Halk kaleye asılı Fransız bayrağını indirerek yerine Türk bayrağını çekti.
Türkler, Fransız ve Ermenilerin taşkınlıklarına katlanmadılar.
ö Fransız askerlerinin bir Türk kadınına: "Burası artık Türklerin değildir. Fransız memleketinde peçe ile gezilmez:
diyerek, kadının peçesini çekip yırtması olayları başlat.
ö Bu duruma şahit olan Sütçü İmam, düşman askerini vurdu. Bundan sonra şehir içinde Fransızlarla yapılan kanlı
mücadeleler 11 Şubat 1920 gecesi, Fransızların bozguna uğraması ve Maraş'tan çekilmeleri ile son buldu.
5 Nisan 1925'de ise Mara* İstiklal Madalyası daha sonra da 7 Şubat 1973'de Kahraman unvanı verilmiştir.
Urfa Cephesi
ö Urfa, diğer güney illeri gibi önce İngilizlerin işgaline uğramış, sonra da İngilizler tarafindan Fransa'ya devredil-
mişti. İşgal ordusunun halka kötü davranışları, Ermeni azınlığın bunlarla işbirliği yaparak can ve mal güvenliğini
ihlal etmeleri, Urfalıları ayaklandırdı. Yüzbaş Ali Saip Bey kumandasındaki millî kuvvetler, kanlı çarpışmalar
ardından Fransızları şehri boşaltmaya mecbur bıraktı.
Urfa, tek başına bir Türk şehri olarak, bir devlete karşı savaşıp zafer elde etti (11 Nisan 1920). 1984'te alınan
kararla Urfa adı Şanlıurfa olarak değiştirildi.
Adana Cephesi
Fransa'nın Çukurova'yı işgali ve Ermenilerin iş birliği yaparak saldın ve yağmacılık hareketlerine karşı Adana'da
ilk önce Karaisalı'da bir millî kuwetler oluşturuldu. Adanalılar önce Toros Dağları'nın eteklerinde, daha sonra
ise Çukurova'da yiğitçe mücadele ettiler. Adana'da "Tufan Bey" unvanıyla Yüzbaşı Osman, millî kuvvetleriyle
Fransızlara karşı önemli başarılar kazandı. Mücadelenin örgütlenmesi yolunda topladıkları Pozantı Kongresi'ne
Mustafa Kemal de katıldı.
Güney Cephesi'ndeki bu kahramanca mücadele ve başarılar, Fransızların ilerleyişini durdurdu ve Türklere karşı
bakışlarını değiştirdi. Yunan ordusunun Sakarya'da yenilmesi üzerine ZO Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan
Ankara Antlaşması ile Güney Cephesi kapandı. Hatay dışında bugünkü Türkiye-Suriye sınırı çizilmiş oldu, Bu
302 ü
bölgedeki askerî güçler de Bafi Cephesi'ne gönderildi.
ŞamYALÇIN J
www.dizgikitap.com
