ARiH
DERS
XX. YUZYILDA OSMANLI DEVLETİ
İtalya, emeline ulaşmak için ilk etapta büyük Avrupa devletleriyle, kendisine Trablusgarp'ta hareket serbestliği
tanıyacak olan gizli antlaşmalar yaptı. Bu antlaşmalarla; İngiltere'nin Mısır'daki ve Avusturya'nın Bosna-Her-
sek'teki varlığını tanıyor, Almanya'nın Akdeniz'deki çıkarlarını gözeteceğini kabul ediyordu. Ayrıca Fransa'nın,
Tunus'u ele geçirmesini kabullenebileceğini, Rusya'nın ise Boğazlardaki çıkarlarını tanıdığını ve Rusya'nın Bal-
kanlardaki politikalarını destekleyeceğini açıklıyordu. Bütün bu devletler de İtalya'nın Trablusgarp vilayeti ile
Bingazi sancağına yönelik yayılmacı politikalarını kabulleniyorlardı.
İtalya bu konuda Rusya'nın desteğini sağlamak amacı ile bu devletle 1909'da Racconigi Antlaşması'nı imzala-
mışür.
İngiltere'nin İtalya'nın bu işgaline sessiz kalmasının amacı İtalya'yı, Almanya'nın yanından ayırmak ve bu devleti
Akdeniz'e inmiş olan Fransa'ya karşı denge unsuru olarak kullanmaktı.
Trablusgarp'a vatan savunmasına koşan vatansever subaylar
arasında; Binbaşı Enver Bey, Kolağası Mustafa Kemal, Nuri Bey
(Conker), Eşref Bey (Kuşcubaşl), Ali Fethi Bey (Okyar) Halil Bey
(Enver Beyin amcası), Albay Neşet Bey gibi sonraki yıllarda Os-
manil Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti'nde önemli görevler üst-
lenecek isimler bulunuyordu. Bu vatansever Türk subayları,
Trablusgarp halkının kısa zamanda güven ve sevgilerini kazan-
mışlar ve onları yanlarına çekmişlerdi. Böylece yerli halk Türk
subaylarının emrinde İtalyan işgaline karşı direnmeye ve müca-
deleye başlamıştı.
91
Trablus'ta Albay Neşet Bey, Bingazi'de Kurmay Binbaşı Enver Bey ve Derne'de Binbaşı Mustafa Kemal kumanda-
sındaki kuvvetler aylarca İtalyanları iç kısımlara sokmamışlardı. Bu büyük direnme karşısında İtalyanlar, kolay-
lıkla işgal edebileceklerini düşündükleri bu toprakların iç kısımlarına girememişler ve büyük kayıplar vermeye
başlamışlardı.
ö Bunun üzerine, İtalyanlar, Osmanlı Devleti'ni barışa zorlamak için donanmalarını Ege Denizi'ne göndermişlerdir.
Niyetleri; Çanakkale Boğazı'ndan geçerek İstanbul'u tehdit etmek ve Osmanlı Hükûmetini barışa razı etmekti.
Ancak, Çanakkale Boğazı'nda alınan savunma önlemleri sayesinde İtalyanlar, Boğazları zorlamaktan vazgeçmiş-
lerdi. Ancak, bu arada Ege Denizi'nde bulunan "On iki Ada"lan işgal etmişlerdi.
SMAYALÇIN
www.dizgikitap.com
