ARiH
DERS
Padişahlıkla ilgili olarak çeşitli tören vesemboiler
OSMANLI KÜLTÜR VE UYGARLIĞI
Cülus töreni: Bir Osmanlı padişahının tahta çıkmasına cülus-u hümayun denilmektedir. Padişah tahta önceki
padişahın ölümü ya da hal'i (padişahın istenmeyerek tahttan çektirilmesi) hâlinde geçebilir. Padişah Topkapı Sa-
rayındaki Hırka-i Şerif dairesine götürülür, sadrazamdan başlanarak kendisine biat edilirdi. Bu törende Kapıkulu
Ocaklarına cülus bahşişi dağıtılırdı.
Kılıç Alayı; Padişah tahta kılıç kuşanarak (taklid-i seyf) otururdu. Bu tören tahta geçişin ikinci ile yedinci günü
arasında yapılırdı. Eyüp Sultan Türbesi ziyaret edilir, dönüşte padişahlar ecdatlarının türbelerine giderlerdi. Kur-
ban kesilirdi.
6 Arife Divan': Ramazan ve Kurban bayramlannda bayram alayları kurulur, padişah tebrikleri kabul ederdi. Tebrik-
'eri kabul etmeye muayede (Iyd) denmektedir. Arife günleri de kendisine verilen hediyeleri alırdı.
Ö Cuma Selamlığı: Hükümdarın cuma namazı kılmak için camiye gidiş ve dönüşleri sırasında yapılan merasimdir.
İdare-halk bütünleşmesi sağlanmaya çalışılırdı.
Tuğra: Oğuz Han'dan itibaren Türk hükümdarlarınca kullanılan semboldür. Ok-yaydan esinlenerek yapılmıştır.
İçinde padişahın ve babasının adı ile "muzaffer daima" duası ve bazen gazi, adli, reşad gibi unvanlar yer alırdı.
Ahitname, name-i hümayun, ferman, berat gibi kıymetli evrakların başında; son asırlarda pul, kâğıt para ve
nüfuz cüzdanlarında kullanılırdı.
Mührü Hümayun: Her birinde padişahın kendisinin ve babasının adının yer aldığı; biri zümrüt dikdörtgen ve
diğer üçü altın, oval şekilde dört mühür vardır. Zümrüt olan padişahta kalır; diğerleri birer tane sadrazam, has
Odabaş ve hazinedara verilirdi.
padişahın yetkileri
Hatt-ı Hümayun, Ferman, Kanunname, yasakname, adaletname, tevki, hüküm padişaha aittir. Bunlar padişa-
hın yasama yetkisi içindedir. Yasamanın dışında padişahın yürütme ve yargı yetkileri de vardır. Berat yürütme,
müsadere yargı yetkilerine örnek verilebilir. Padişahlar, devletin, hükümetin ve ordunun baş kabul edilmiştir.
Padişahların Kullandığı Unvanlar Şunlardı:
Sultan (Orhan Gazi)
Padişah-' alem-penah
Han
Hakan
Bey
Gazi
Emir'ül
Hünkar
Hüdavendigar
Padişah
Kayser-i Rum
Zat-' Şahane
Muhteşem
Halife-i Ru-yi Zemin
Hadimü'l-Haremey-nü'ş - şerifeyn
Melikü'l Güzat
Sultanü'ş Selatıyn
Hakanü'l-havakıyn
Padişahların Kullandıkları Hükümdarlık Sembolleri İse Şunlardı:
Çetr
Hilat
Tıraz
Cülus bahşişi
Cuma Selamlığı
» Saltanat Kayığı
Hatt-l Hümayun
» Ferman-' Hümayun - Tevki
» Otağ-l Hümayun
176
www.dizgikitap.com
