ARİH
DERS
OTU
ISIAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ
447'de imzalanan ve tarihte Anatolius Barışı diye bilinen antlaşmanın maddeleri şöyle idi:
1- Kacaklar derhal Hunlara iade edilecek.
2- Geçmiş vergiler karşılığında 6000 libre altın Hunlara ödenecek.
3- Hunlara ödenen senelik vergi 2100 altına çıkarılacak.
4- Parasını ödemeden Romalıların ülkesine kaçmış olan her Romalı esir başına ceza ödenecek ve bu ödenme-
diği takdir de esir sahibine iade edilecek.
5- Romalılar, Hun ülkesinden kendi tarafina kaçanları bir daha kabul etmeyecek
KÖK TÜRK DEVLETLERİ
Göktürk Devleti, VL ve VIII. yüzyıllar arasında Mançurya'dan Karadeniz'e kadar uzanan geniş coğrafyada hüküm
sürmüş bir Türk devletidir.
Göktürklerin menşei Hunlara dayanmaktadır ve soyadları Aşina'dır.
Çin kaynaklarında Göktürklerin menşei ile ilgili kayıtlarda "kurttan türeme" ve "Suo ülkesinden çıkma" olarak
özetleyebileceğimiz efsanevi rivayetler de mevcuttur.
Göktürklerden Çin yıllıklarında ilk kez 542 yılında yapılan yağma akını dolayısıyla bahsedilmektedir. Çin'deki
Batı Wei Devleti 545 yılında Göktürklere elçi gönderdi. Göktürkler için bu, ilk defa milletlerarası arenada tanınmak
ve belirli bir güce erişmek demekti.
Göktürklerin ilk dönemlerinde başında bulunan Bumin, 546 yılında Juan-juanlara karş isyan eden Tölesleri
mağlup ederek, nüfus ve asker bakımından gücünü arttırdı. Artık kendisini tâbi oldukları Juan-Juan hükümdarı ile
denk gördüğünden, Juan-Juan Hükümdarı A-na-kui'nin kızını istedi. A-na-kui bunu reddetti.
Bunun üzerine Bumin 552 yılında ani bir baskın düzenleyerek Juan-Juanlar1 bozguna uğrattı. Bu zafer sonrasın-
da İl Kagan unvanmı alan Bumin, Ötüken merkezli Göktürk Devleti'ni resmen kurdu.
l. Köktürk Devleti (552 - 659)
Asya Hun Devleti'nden sonra Orta Asya'da kurulan ikinci büyük Türk devletidir.
Tarihte ilk kez "Türk" adını devlet adı olarak kullanmışlardır.
Ergenekon Destanı'na göre Köktürk Devleti'ni kuran kabile kurt anlamına gelen "Aşına" adıyla bilinmektedir.
Bumin Kağan Dönem[ (552—553)
Köktürk Devleti'nin kurucusudur. Ötüken'i devlet merkezi yapmıştır.
Avarlara (Juan-Juanlar) başkaldırarak Köktürk Devleffni kurmuş, Avarlar yurtlarını terk etmek zorundan kal-
mıştır.
Kardeşi İstemi Yabgu'yu devletin batı kanadına atamıştır.
Bir Türk boyu olan Tölesler hâkimiyet altına alınmıştır.
Ölümüyle yerine oğlu K'o-lo (Kara Kagan), devletin başına geçmiştir. K'o-lo, bir süre sonra hayatını kaybedince
yerine Mukan Kağan geçmiştir.
SdamYALÇIN
8
www.dizgikitap.com
