ARIH
DERS
OTU
DİPLOMASİ ve DEĞİŞİM
İngiliz ve Hollanda elçileri iki devletin arasını bulmaya çalışırken, Fransa elçisi Osmanlı yönetimini savaşa yön-
lendirdi. Sonunda 2 Mayıs 1736'da Rusya'ya savaş ilân edildi.
ö Rusya uzun süredir bu savaşa hazırlanırken, Osmanlılar hazırlıksızdı. Mareşal Münnich komutasındaki Rus ordu-
su, Kırım'ı işgal etti. Ruslar, 13 Temmuz 1736'da Azak'ı ve Özi'yi ele geçirdiler.
Nemirov Kongresi -Avusturya Rusya İtüfak Girişimi
ö Avusturya'nın girişimleriyle 1737 Nisan'ında Ukrayna'da küçükvetarafsızbir Polonya kasabası olan Nemirov'da
barış görüşmelerinin yapılması kararlaştırılmıştı. Ancak Avusturya, bu görüşmeler sürerken Bâbıâli'yi gafil avla-
yarak, 6 Haziran 1737'de Osmanlı İmparatorluğu'na savaş açıp, üç koldan Osmanlı topraklarına girerek birçok
yeri işgal etti. Bu kongrede Avusturya ile Rusya Osmanlı'yı paylaşma tasarısını gündeme getirmişler, fakat üze-
rinde uzlaşamamışlardır.
6 Kongre barış getirmedi ve diğer devletler tarafından tam bir komedi olarak algılandı. Bu yüzden "Barış Yok
Kongresi" diye de adlandırılmıştı. Avusturya ve Rusya'nın, Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki taleplerini zorla
kabul ettirmelerini engelleyen şey, iki devletin diplomatik baskıyı uygulatabilecek askerî güçten mahrum olma-
larıydı.
Nemirov Kongresi, iki imparatorluğun Balkanlar'la ilgili düşüncelerinin çatışmasına şahit olmuştu: Rusya'nın
büyük ideallerle dolu planlarına karşılık, Habsburglar'ın eldekini korumaya yönelik planları.
NOT.
Şark Meselesi'nin başlangıç tarihi hakkında birçok farklı görüş vardır. Fransız tarihçi Albert Sorel, "Türkler,
I Avrupa'ya ayak bastığı andan itibaren bir şark meselesi meydana geldi" der. Attilla'nın 5. yüzyılın ortalarında
Avrupa'yı tehdit etmesi, Selçukluların 11. yüzyılın ikinci yansında Anadolu'yu fetihleri, Osmanlılar'ın 14. yüz-
yılın ortalarında Rumeli'ye geçişi, 1683'teki İkinci Viyana Kuşatması ve bozgunu, 1699 Karlofça Antlaşması,
1737 Nemirov Kongresi, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması gibi hadiseler Şark Meselesi'nin başlangıç tarihi
olarak gösterilir.
Avusturya'nın Rusya'ya Desteği Avusturya'nın İstanbul'daki elçisi Talman, Rusya ile Osmanlı İmparatorluğu'nun
arasını bulmak bahanesiyle Babıâli'yi oyaladı. Bu süre zarfinda da Avusturya ile Rusya, Osmanlı İmparatorluğu 'na
karşı birlikte savaşa girmek için anlaştılar. Buna göre önce Rusya, sonra da Avusturya savaşa girecek; Rusya, Kl-
rım ve Azak'ı, Avusturya da Bosna ile Hersek'i alacaktı.
Belgrad Antlaşması
Savaş devam ederken Fransa'nın arabuluculuğu Avusturya ve Rusya nezdinde itibar görmemişti. Ancak os-
manil kuvvetlerinin yeni sadrazam Hacı İvaz paşa tarafından Belgrad'ı kuşatıp, alma aşamasına gelmesi,
Avusturyalılar'ın direncini iyice kırdı. Bu sırada Fransa ile İsveç'in ittifak yapması, Osmanlı İmparatorluğu'nun
da Prusya'yla yakınlaşması ve İsveç'le ticaret antlaşması İmzalamasıyla, durum Avusturya ve Rusya'nın aleyhine
gelişti.
Avusturya, Osmanlılar'la antlaşma İmzalayarak savaştan çekilince Rusya, Hotİn'İ ele geçirmiş olmasına rağmen,
Bâbıâli ile antlaşmak zorunda kaldı.
Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya İle 18 Eylül 17391da Belgrad Antlaşması'nı İmzaladı. Osmanlı İmparatorluğu,
Belgrad ve Şebeş'i aldı ve iki devlet arasında Tuna ve Sava hudut oldu.
Bâbıâli ile Avusturya arasında arabuluculuk yapan Fransız Elçisi Villeneuve, Rusya'yla da antlaşma imzalanma-
sım sağladı. Yapılan antlaşmayla Rusya işgal ettiği Osmanlı topraklarından geri çekildi. Azak Kalesi yıkılıp, arazisi
tarafsız hâle getirildi. Büyük ve Küçük Kabartay topraklarının bağımsızlığı kabul edildi. Ruslar, Kazak baskınlarını
160
www.dizgikitapcom
