ARiH
DERS
OTU
DİPLOMASİ DEĞİŞİM
III. Ahmet isyanla elde ettiği tahü yine bir isyanla kaybetmişti. III, Ahmet tahttan indirildikten sonra 24 Haziran
1736'da ölene kadar Topkapı Sarayı'nda hapis hayatı yaşadı. III. Ahmet sanatı seven ve sanatkârı koruyan bir pa-
dişaht. Birçok hattat ve şairi himaye etmiştir. III. Ahmet, Osmanlı tarihinin en iyi hattatlarındandır. Ayrıca iyi ok
ve tüfek atardı. Seksen beş adımdan tek atışta bir altın dinarı tüfekle vurmuştu. Yaklaşık 600-650 metre uzaklığa
ok atmış ve adına Okmeydam'nda nişantaş dikilmişti.
Af Senedi; Osmanlı İmparatorluğu döneminde asiler, yönetimi değiştirdiklerinde yeni hükümdardan, bazen ule-
manin imzası da olan affedildiklerine dair bir belge alırlardı. Örneğin, Patrona ve Kabakçı isyanlarında asiler af
senedi almışlardı. Asiler af senedine karşılık ise kendileri de asayişi bozmayacaklarına, devlet işlerine ve tayinle-
re kanşmayacaklarına dair taahhütte bulunurlardı. Ancak çoğu zaman bu taahhütlerine uymazlardı.
ı. MAHMUD DÖNEMİNDE İÇ GELİŞMELER (1730-1754)
Yeni Bir İsyan Teşebbüsü
Patrona Halil ve isyancılar oradan kaldırıldıktan sonra bu sefer Patrona Halil İsyanından kurtulmayı başaranlar
bunun intikamını almak için isyan hazırlıklarına başlar. Sadrazamın konağındaki toplantıdan haberdar olan asiler
hemen Ağakapısı önünde toplanıp, Ağakapısı'm bastılar. Daha sonra da Cebehâne'yi basıp, silahlara el koydular.
Adeta Patrona isyanının başındaki manzara tekrar yaşanıyordu.
İsyanın giderek yayılması üzerine I. Mahmud, bütün devlet ricalini Topkapı Sarayı'na davet etti.
ö Sancak-1şerİfÖnde, sadrazam, saray askerleri ve İstanbul halkl arkada Etmeydam'na doğru yürümeye başladılar.
Asiler halkın üzerine ateş açtılar fakat halk dağılmayınca bu defa da sancak-' şerife ateş ettiler. Bunun üzerine
halk galeyana geldi. Asilerden kaçabilenler kaçtı, kaçamayanlar ise halk tarafından linç edildi.
Yangınlar
28 Şubat 1740'da gece saat dörtte, Sadrazam İvaz Mehmed Paşa'nın Paşa Kapısı olarak kullanılan sarayında
tespit edilebilen ilk Bâbıâlî yangını meydana geldi. Babıâli'nin önemli bir kısmı yandıktan sonra söndürülebilen
yangın, birkaç gün sonra geriye kalan enkazdan tekrar tutuştu ve binanın kalan bölümlerini de yok etti.
Ayasofya'nın Tamiri
III. Ahmed döneminde Ayasofya'nın sıvaları yenilenmiş ve kubbeye büyük bir kandil asılmıştı. 36 saat süren
büyük Hocapaşa yangınının Ayasofya'da da büyük tahribata sebep olması üzerine I. Mahmud, o zamana kadarki
en büyük tamir ve ek bina inşaatını başlattı. Ayasofya'nın içindeki mozaikler kalın bir sıva ile kapatıldı, şadırvan,
aşhaneimâret, sıbyan mektebi, kütüphane, yeni bir mihrap ve hünkâr mahfili yapıldı.
ISLAHATLARIN BAŞLAMASI
Humbaraçı Ahmet Paşa
l. Mahmut döneminde üst düzey bir komutan Humbaracı Ahmet Paşa adıyla Osmanlı hizmetine girmişti. Fransız
soylularından olup, asıl ismi Claude-AIeksandre Comte de Bonnevale'di. Kont de Bonnevale, küçük yaşlarda
orduya girip, kısa zamanda kendini göstertmişti. Fakat 1704'te Fransa Kralı XIV. Louis ile arası açılınca, ordudan
ihraç edildi. Bunun üzerine Avusturya'ya giderek, kendisi gibi Fransız olan Prens Eugene'in hizmetine girdi ve
Fransa'ya karşı savaştı. 1716'da, Osmanlılar'ın mağlup olduğu Petervaradin Muharebesi'ne katıldı.
Patrona İsyanı'ndan sonra sadrazam olan Topal Osman Paşa, arka arkaya mağlup olunan Avusturya'dan intikam
alınması için orduda ıslahat yapılması taraftan idi. Kendisine orduda ıslahat yapılması için bir layiha sunan Kont
de Bonnevale'i 1731'de İstanbul'a çağırarak, Humbaracı Ocağı'nın başına getirdi.
158
www.dİzgİkİtap.com
